YİSMEYL ÜNER ÖZBAY
Adıgey
Cumhuriyet'inin yirminci kutlama programına Ankara Çerkes Derneği Kadın
Komisyonu, ''Çerkes El Sanatları'' sergisinin çağrılı olduğunu haber
alınca çok heyecanlanmıştım. Yıldız Şekerci, Zehra Yağan ustamız ve Ayşe
Özbay ile telefon trafiğinden sonra davet kesinleşince heyecanım ve
endişem birbirine karışmıştı.
Sonunda bavullar hazırlanıp 02.10.2011 Pazar günü İstanbul'da Sayın
Cihan Candemir ile birlikte havaalanında buluşup, Krasnador'a ulaştık.
Krasnador hava alanında değerli kardeşimiz Meşfeşsü Necdet Hatam ve
ekibi tarafından karşılandık. Adıgey Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı'nın
bizi taşımak üzere gönderdiği araçla yola koyulduk. Gece yarısını
geçtiği için şehir ve köy ışıkları dışında bir şey göremediğimizden
merakımız artmıştı. Necdet ile koyu bir sohbete girdiğimizden yolculuğun
nasıl geçtiğini anlayamadık.
Bakanlığın Maykop'ta otel rezervasyonu yapmış olmasına rağmen
Yenemiko Mevlüt Atalay ve Bidanuk Melekhan Atalay bizi kendi evlerinde
konuk ettiler. Evlerini bize bırakıp karşı daireye geçtiler.
Kahvaltılarımızı, evde olduğumuz yemek saatlerini de ev sahiplerimiz ve
sevgili Sevil - Memet Yediç çifti ile birlikte keyifle geçirdik. Tüm
program boyu bizimle birlikte olup, her konuda bizi destekledikleri için
Yenemiko ve Yediç ailelerine teşekkür ediyorum.
İlk
gün sabahın erken saatlerinde Maykop'un temiz, ılık havasını soluyup
balkondan kenti seyir etmekten çok keyif aldık, Maykop'daki ilk günümüz
dinlenip kenti tanımak, oradaki dostlarla buluşup sohbet etmekle geçti.
Daha sonra sergi malzemelerimize müze yetkililerinden zarif Larissa ile
değerli Nefiset hanıma teslim edip İbrahim Çetav'ın Dışeps Kafe'de
Yıldıray, Nadir Yağan ile birlikte keyifli yemek yiyip, kafeye gelen
dönüşçülerle tanışıp sohbet ettik.
05.10.2011 Çarşamba günü müzenin toplantı salonunda bir araya gelip
uzun tanıtım ve konuşmalardan sonra el sanatları sergimiz açılmıştı.
Ziyaretçilerin yüzlerine baktığımda hayret, merak ve beğeni ifadelerini
gördüm. Evet! Sergi beğenilmişti... Açılış sonrası müze görevlilerinin
düzenlediği partiye davet edilmiştik.
Daha sonraki günde Lenin meydanında her yıl düzenlendiği söylenen
festivalde bize ayrılan stantta; Ginar Fatma, Baykaldı Hülya, Çağal
Zehra, Merzey Seçkin, Altud Funda, Alho Ayşe, Bidanuk Melekhan ve bana
ait modernize edilmiş olan; takı, elbise, ev tekstili, bebek kıyafeti,
kama gibi ürünleri sergiledik. Halkın ilgisi, beğenisi soru yağmuru ve
fotoğraf çektirme isteklerinden anlaşılıyordu.
Lenin meydanında katıldığımız festival kapsamında ( peynir festivali
de diyebiliriz ) birde yarışma düzenlenmişti. Birinci seçilen bayana
ödül verilmişti. Festivalde dans gösterileri, konserler, hediyelik
eşyalar, peynir yapımı, yemek ikramı, sergi-hasır örme, geleneksel evler
ve ev yaşamı, eşyaları otantik kıyafetlerle sunumlar yapan bayanları,
erkekleri ve çocukları keyifle izledik.
Tabii sürprizlerde yaşadık. Almanya'da yaşayan çok değerli Dr. İhsan
Saleh ağabeyimiz Sayın Cihan Candemir ile birlikte standımızı ziyarete
gelmişlerdi. Yalnız İhsan ağabey değil diasporadan tanıdığımız birçok
insanımızla Maykop'ta bir araya gelmiştik. Festivalde Cumhurbaşkanı ve
Başbakan'ın halkın arasında stantları ziyaret etmesi akılda kalıcı bir
gözlem oldu bizim için.
05.10.2011
günü Flarmoni salonunda neredeyse konuşmaların tamamının Rusça yapıldığı
İslamey, Nalmes gibi folklor guruplarının gösterilerini, konserlerini
izledik. Bir sonraki günde Adıgey Müzesi'nde (Maykop'ta iki müze var)
kültür bakanı Sayın Çemişo Gazi ile diğer yetkililerin, izleyicilerin
katılımıyla yapılan toplantıda Sayın Bakan bizlere teşekkür belgesi ile
Adıgey Cumhuriyet'ini tanıtan birer albüm hediye etti. Sayın Bakan;
"Anavatanımızda unuttuğumuz, hiç bilmediğimiz sanatları bu güzel
eserlerle bizlere yeniden hatırlatıp tanıttığınız için teşekkür
ediyorum'' sözleriyle başlayan bir konuşma yaptı, bu çalışmaların bundan
sonrada her yıl tekrar edilmesi dileğinde bulundu.
Başka bir gün üniversitede el sanatları öğrencileri ve öğreticilerine
uygulamalı anlatımlarda bulunduk. Resmi toplantı ve davetlerden fırsat
buldukça akrabalarımızı ziyaret etme şansı da bulduk. Şans diyorum
çünkü; varlıklarından haberdar olmadığımız akrabalarımızla buluştuk.
Sevgili Yıldıray ve Nadir Yağan'ın organizasyonuyla, Ayşe'nin yeğeni
sevgili Kanşobi Yediç rehberliğinde Çerkesk'e gidip Sayın Nadir Yağan ve
eşi Svetlana'nın konuğu olduk. Bu program dâhilinde Laganaki'de doyumsuz
güzellikler içinde, dağ, nehir, orman manzaraları eşliğinde Çerkes
yemekleri yiyip kalmukşey içerek, doğanın tadını çıkardık. Yeğenimiz
Kanşobi'ye yoğun işleri arasında bize zaman ayırdığı için çok teşekkür
ediyoruz hepimiz.
Maykop'ta tanıştığım, evine konuk olduğum, her an yanımızda olan
Sevgili Hatice Şenvar ile tatlı kızı Guşef'i hiç unutmayacağım. Çok
teşekkürler Guşef, çok teşekkürler Hatice, siz tatlı çocuklar Kandemir,
Fehime, Yusuf ve Zavur bebek anayurdunuzda temiz çocuk yüreğinizle barış
içinde yaşayın.
Adıgey Cumhuriyet'inde gerçekleştirdiğimiz sergi ve gezimizde her şey
mükemmel değildi elbet. Gerçekçi olmak gerekirse aksaklıklar, özellikle
yavaş ve zamanın çok yaygın kullanılması, organizasyon içindeki
kişilerin iletişim kopukluğu, aksaklılarla, gecikmelere neden oldu.
Ancak çevremizdekilerin ilgisi, sevgisi ve doğanın cömertliği her şeyi
unutturdu. Ürünlerimizin beğenilmesi özgüvenimizi arttırdı. İyi ki bu
çalışmaları yaptık, galiba doğru yoldayız. Bu yolda emeği geçen tüm
komisyon üyelerine, kursiyer arkadaşlarıma, elbette Zağal Zehra Yağan
ustamıza teşekkürler, ellerinize ve yüreğinize sağlık.
Bu duyguları bize hissettiren çok değerli büyüğümüz İhsan ağabey,
Alhas İbrahim, yıllar sonra Maykop'ta karşılaştığımız Nihat Bidanuk
ağabeye ve Mevlüt, Melekhan Atalay'a sonsuz teşekkür ediyorum.
Ankara Çerkes Derneği yönetim kuruluna, yolculuğumuzda bize yardımcı
olan yönetim kurulu üyesi Fatma Şahin'e teşekkür ediyorum. Birlikte
yolculuk yaptığımız değerli büyüğümüz şair, yazar Sayın Meşbaşe İshak'a
ilgilerinden dolayı tüm arkadaşlarım adına çok teşekkür ediyorum. Uzun
ömürler diliyor, hep beraber daha nice yolculuklar diliyorum.
Emeği geçen herkese sonsuz teşekkürler… Haydi, Çerkes kadınları yola
devam!