HAZIRLAYAN: HALE KUTBAY ÖNER

Pür telaşe süren günlük yaşamın ayrıntılarında, yoğun çabalar sonucu hazırlanan işlerin ulaştığı sonuçlarda Adığeliğin izlerini bariz olarak görebileceğiniz bir Çerkes köyü: Gutehable.

Türkçe adı 1960'tan sonraki haliyle "Duraklar". Tüm özellikleriyle tam bir Çerkes köyü olan Gutehable'yi yazı boyunca bu asıl ismiyle anmak daha uygun olacaktır.

Gutehable, Düzce'nin güneyinde, merkeze 6 km. uzaklıkta, ovanın yeşil köylerinden biri. Köyde Çerkeslerin yaşadığını, köye ulaştığınızda yemyeşil ve tertemiz bahçelerinden, evlerin yapılarından anlayabilirsiniz.

Burada vakit geçirmek gibi bir fırsatınız olursa eğer; insanları, size köyün bir Çerkes köyü olduğunu ispatlamakta köyün kendisinden çok daha mahir olacaktır. Köy halkının misafirperverliğinden, Çerkeslerin o bilindik aksanla konuştukları Türkçelerinden, giyim-kuşamlarından, birbirlerine olan tavırlarından, buranın bir Çerkes köyü olduğuna şüpheniz kalmayacaktır.

Eğer dilinizi halen unutmadıysanız ya da öğrenebildiyseniz, rahatlıkla Adığabze konuşabileceğiniz insanları bulabileceksiniz; öyle ki Türkçeden Adığabzeye geçince, ifadelerin rahatlığını ve kendinden eminliğini gözle görülür derecede fark edebileceksiniz. Çevresinde hep Çerkes köyleri bulunması, köy halkının oturmuş yaşam şekillerinin Khabzeye uygun olması gibi etkenlerden hiçbir Çerkes kendisini Gutehable'de gurbette gibi hissetmeyecektir.

1864 Çerkes sürgününden sonra ilk kafileyle, gemiyle Osmanlı topraklarına gelen Guteler Haymana'ya yerleştirilmiştir. Ancak Kafkasya'nın iklimi ve havasından sonra Haymana'ya alışamazlar. İstanbul'u işitmiş olan sülale, oraların kendilerine daha uygun olacağını düşünerek, kısa bir süre sonra İstanbul tarafında yerleşilebilecek yerler aramak üzere thametelerden Tahir Ağa'yı mekan araştırması için görevlendirir. Bu arayışı sırasında Tahir Ağa'nın yolu Düzce'ye düşer ve burada Çerkeslerle karşılaşır. Düzce'yi beğenen ve çevrede Çerkeslerin olmasına sevinen Tahir Ağa, Haymana'ya dönerek sülaleyi de alır ve Düzce'ye yerleşir.

Yerleşim yeri belirlendikten sonra Gute Tahir, bulundukları yere sülalenin thametesi olan Abzeh Mehmet Efendi'nin adını vermiş ve bunu resmiyete geçirmiştir. Köyün bilinen resmi ilk adı, Abzeh Mehmet Efendi Köyü'dür. Ancak tanınan Tahir Ağa olduğu için için köyün adı halk tarafından "Tahir Ağa Köyü" olarak isimlendirilmiştir; bu isim halk tarafından kullanılmaktadır. Gutelerin Düzce'ye yerleşmesinden bir süre sonra Tahir Ağa'nın Tuğuj Salih'le Düzce'de karşılaşması ve onu davet etmesi üzerine Tuğujlar da Düzce'ye gelerek, buraya yerleşmiştir.

Sonraları ise Tuğujlar, Hapiyleri çağırmış ve bunları da başka sülaleler takip etmiştir. Yerleşim alanının genişlemesiyle Guteler, Tuğujlar, Hapiyler, civarda yaşayan Huaşeler ve Hatkolarla da komşu olmuştur. Köyün resmi ilk ilamı Abzeh Mehmet Efendi adıyla, Tahir Ağa tarafından yapıldığı için köy bu isimle adlandırılmış ve Çerkesce ismi de Gutehable olarak yerleşmiştir. Köyün bugünkü sınırları ise 1974'te çizilmiştir.

Gute, Tuğuj, Hathko, Hapiy, Çetaw, Ulemko, Qoane, Hatukay, Hurme

Xuaşeler köyden göç etmiş olup, köyden göç edenlerden olan son Huaşe, şimdilerde başka bir Çerkes köyünde 70'lerini yaşamaktadır.

Gutehable halkı, çevresinde Çerkes köyleri bulunması nedeniyle Çerkeslerle etkileşimini ve iletişimini aktif olarak sürdürmektedir. Adığeler arası voleybol turnuvaları gibi sportif etkinlikler de dahil olmak üzere çeşitli uygulamalarla iletişim devam etmektedir. Gençler düğünlerini genellikle adetlerin uygulandığı köy düğünleriyle yapmaktadır. Köydeki Çerkeslerin birbiriyle iletişimi ve kaynaşması yazın düzenlenen pikniklerle de sağlanmaktadır. Kuşaktan kuşağa aktarılan khabze bireylerin, ailelerin, akrabaların, komşuların birbirleriyle iletişiminde öncelikli etkendir ve sürdürülebilirliğini bu yaşam alanıyla korumaktadır.

Köyde halk eğitim kursu verilmekte, semt sahası niteliğinde spor kompleksi bulunmakta, civar köylerden taşımalı sistemle öğrencilerin geldiği ilköğretim okulu, köy sosyal tesisi bulunmaktadır. Bunların yanında, market, berber, sağlık ocağı gibi bireylerin hizmeti için mekanlar da mevcuttur.

Köy halkı geçimini sağlamak için, tarım - hayvancılık da yapmakta; ancak köye yakın zamanda kurulmuş olan Organize Sanayii Bölgesi de halka iş imkanı sunmakta ve köyün ekonomisine katkı sağlamaktadır.

Köyün gençlerinin neredeyse tamamı üniversiteyi okumuş ya da halen okumaktadır. Dolayısıyla köyün eğitim seviyesi yüksek olup, iş kalitesi de artmıştır.

Köyün nüfusu 550 civarındadır. Merkeze 6 km. oluşu ve birçok köy yolunun da üzerinde bulunuşu nedeniyle ulaşımı en kolay köylerdendir. Köye, merkezden 10-15 dakikada bir dolmuşlar kalkmakta, ulaşım süresi de 15 dakikayı geçmemektedir.