|
1890’larda
Anadoluya göç etmiş olan “Qhueguitlv” adlı bir Adıge ailesindendir. 1943
yılında Sarız'da (Kayseri) doğdu. İlk ve ortaöğrenimi Kadirli ve Kayseri'de, yüksek öğrenimini Ankara'da tamamladı. A.İ.T.İ.A Banka
İşletmesi Bölümü'nü bitirdi.
1963'de
AST (Ankara Sanat Tiyatrosu)'na girdi.
Bu
tiyatroda 40'ı aşkın oyunda görev aldı. TİSEN (Tiyatro İşçileri
Sendikası)Ankara Şube Başkanlığı görevini 3 yıl sürdürdü.
1972'de
Yeni A Dergisinde ilk Öyküsü (KEKLİK) yayımlandı.
ÖNER,
1973'te AST / Sanat Yönetmenliğinden ayrılarak TRT'de Prodüktör olarak
göreve başladı.
1972–1973 yılları arasında Milliyet Gazetesi Sanat Dergisi Ankara
Temsilciliği, Olay ve Barış Gazetelerinde tiyatro eleştirileri,
denemeler yazdı. AÇT (Asaf Çiğiltepe Tiyatrosu)'nda Erol Toy'un "Hasan
Tahsin Olayı"nı sahneye koydu.
1975'te
ilk kitabının basımı yapıldı(GÜLİBİK'). Kitap, 1978"de Almancaya
çevrilerek bu ülkede değişik yayınevlerince 5 kez basıldı. Hollanda
dilinde ilk basımı yapıldı.
ÖNER,
TRT'nin ilk televizyon dizisi olan "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz”ı yönetti.
Çocuk, Eğitim/Kültür Dış Yayınlar (ZDF) ve Drama Programları
Müdürlüğü'nde Prodüktör, Yönetmen, Senarist ve Sunucu olarak görev aldı.
Birçok TV oyununda oyunculuk yaptı. Polonya Cracow Uluslararası Kısa
Film Festivallerinde TRT adına gözlemci olarak katıldı. (1977–1978)
BBC'nin
düzenlediği "Drama Yapımlarında Yönetmenlik Kursu"nu bitirdi. (1979)
"GÜLİBİK"
öyküsü, TRT kurumunun ilk ortakyapımı olarak filme çekildi. (ZDF & TRT
/1983) Film, 1984 Uluslar arası Berlin Film Festivalinde C.İ.F.EJ.
Ödülünü kazandı, ardından ABD, Yugoslavya ve İspanya'da "'En İyi Çocuk
Filmi", İtalya Padua Üniversitesi, "En İyi Çeviri" Ödüllerini aldı.
Film, yurtdışında birçok ülkede gösterime sunuldu. 1984 yılından
itibaren Türkiye'de gösterimi yasaklandı. (1981) Kitap, Almanca
konuşulan tüm ülkelerde Okuma Kitabı olarak okullara önerildi. GÜLİBİK,
T.C Kültür Bakanlığı ve "Verlag An Der Ruhr" yayınevince 1993'de prestij
kitabı olarak çift dilde (Türkçe / Almanca) yeniden basıldı.
ÖNER,
1982 – 1991 yılları arasında Serbest Gazeteci, Yazar, Yönetmen, Senarist
ve Oyunculuk yaptı. Cumhuriyet Gazetesi'nde bir süre çalıştı. Sanat ve
Edebiyat üstüne yazılar yazdı. Varlık Dergisi'nde tiyatro eleştirileri,
denemeleri; Yaprak, Adam Sanat, Gösteri, Türkiye Yazıları Dergilerinde
ise yazı ve şiirleri yayınlandı. Reklâm ve tanıtım filmleri yaptı.
Bu süre
içinde Almanya ve Hollanda başta olmak üzere, birçok ülkede düzenlenen
Türk Haftaları'na çağrılı olarak söyleşi, panel ve okuma günlerine
katıldı. " Türk Sineması, Tiyatrosu ve Edebiyatı" üstüne bildiriler
sundu.
Polonya
Dışişleri ve Kültür Bakanlığının çağrılısı olarak bu ülkede bir süre
kalan ÖNER, Polonya Sineması ve Tiyatrosu üzerine araştırmalarda
bulundu. Adampol Vakfı ve Cracow Televizyonu işbirliği ile Polonya
Ulusal Ozanı Adam Miskievic'i tanıtan senaryo çalışmalarına katıldı.
Ukrayna
Sineması'nın 50. kuruluş yıldönümüne çağrılan ÖNER, bu ülkedeki Sinema
ve Televizyon kuruluşlarını inceledi ve bir ortak proje'de (Kanuni
Sultan Süleyman ve Roksolana) görev aldı. Proje T.C Kültür Bakanlığı'na
sunuldu.
ÖNER,
1987 / 1989 yılları arasında T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Film
Denetleme Kurulu'nda Sinema Sanatçıları Temsilcisi olarak
görevlendirildi. Telif Hakları Yasası ve Meslek Örgütleri kurulması
çalışmalarına katıldı.
Radyo /
Televizyon Yasası çalışmalarında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC),
Ankara Gazeteciler Cemiyeti (AGC); Radyo TV Yayıncıları Derneği ve TRT
Prodüktörler Derneği adına komisyonlarda görev aldı.
T.C
Çevre Bakanlığı ve Yerel Yönetimler için eğitim, tanıtım filmleri ve
belgeseller üretti. Siyasal Parti Propaganda kampanyalarını yönetti.
Reklâm ve tanıtım filmleri yaptı.
"Çevre
ve Çocuk" adlı kitabı İngilizce olarak basıldı. Kitap, 23 Nisan Ulusal
Egemenlik ve Çocuk Bayramında tüm dünya çocuklarına armağan edildi.
Türk
sineması için iki senaryo yazdı. Bir yapımda oyuncu olarak görev aldı.
Birçok Ortakyapımda Senarist. Oyuncu, Yönetmen ve Koordinatörlük yaptı.
(ZDF/TRT Ortak Yapımları: İstanbul’da Bir Aşk, Hattuşaş Yanıyor,
İntikamın Rengi ...)
K.K.T.C
DAÜ (Doğu Akdeniz Üniversitesi)'nde bir dönem konuk Öğretim Görevlisi
olarak çalıştı. Senaryo Yazma Tekniği, Medya Çalışmaları, Film
Yönetmenliği üstüne dersler ve seminerler verdi. MSM (Müjdat Gezen Sanat
Merkezi)'inde ise Metin Yazarlığı ve Senaryo Yazma Tekniği derslerine
girdi.
Ulusal
ve Uluslararası birçok ödülü bulunan ÖNER'in Dokuz Çocuk Kitabı, bir
Araştırması ve bir romanı vardır: "Dağlara Yazılıdır'. Roman, 1995'de
"Hümanist Enternasyonal Ödülü'1 kazandı (İsveç). Kitap
Almanca'ya çevrildi. 2004 yılında Literaturca Verlag Yayınevi'nce
Frankfurt'ta yayımlandı.
Türkiye
Edebiyatçılar Derneği, Radyo Televizyon Yayıncıları Derneği Başkanlığı,
TRT Prodüktörler Derneği, KAFDER (Kafkas Derneği)Genel Başkan Yardımcılığı, Anadolu Ajansı Görsel Bölümü,
Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu, P.E.N. Yazarlar Derneği, Tiyatro
Yazarları Derneği, Türk/Yunan Dostluk Derneği, Anadolu Gazeteciler Federasyonu, TRT Prodüktörler Derneği,
KAF-FED ve KAF-DAV (Kafkas Vakfı) Yönetim Kurulu Üyesi olan ÖNER, TRT'de Prodüktör /
Yönetmen olarak çalışmaktadır.
EKLER
TRT 'de
Görev Aldığı Yapımlardan Bazıları
1-
Şair
Evlenmesi (TRT’nin ilk Yapımı) / Yönetmen Yardımcısı
2-
Karaların Memetleri / Yapımcı
3-
Bir
Delinin Hatıra Defteri / Oyuncu
4-
Yaşar Ne
Yaşar Ne Yaşamaz (TRT’nin ilk TV Dizisi) Senarist / Yönetmen
5-
Sarıpınar/ 1914 / Yönetmen
6-
Can
Şenliği Yapımcı / Oyuncu
7-
Türk
Balesinin 50. Yılı (Belgesel) Senarist / Yönetmen
8-
Gülibik
(TRT’nin ilk ortakyapımı) / Senarist
9-
İstanbul'da Bir Aşk /Senarist / Oyuncu
10-
72.
Koğuş / Oyuncu
11- Saz
Aşıkları (Belgesel) / Yapımcı / Sunucu
12- Bir
Ceza Avukatının Anıları Yönetmen Yrd. / Oyuncu
13-Yorgun Savaşçı / Oyuncu
14-Öykülerde Yaşayanlar / Oyuncu
15-Köroğlu / Oyuncu
16-Güneşi Görüyorum Yönetmen / Senarist
17-İlköğretmen Yönetmen / Senarist
18-Güz
Güneşi Yönetmen / Senarist/Oyuncu
19-Anadolu Medeniyetleri Müzesi (Dramatik Belgesel) / Yönetmen /
Senarist
20-Elif'in Düşü (EBU İçin) / Yönetmen
21-Abdülhamit Düşerken (Sinema Filmi) / Oyuncu
22-Esir
Şehrin İnsanları (TV Dizisi) / Oyuncu
23-Adnan
Benk Belgeseli Oyuncu / Sunucu
Kurumdışı Çalışmalardan Bazıları
1-
Türkiye:
Dünyanın Merkezi (Belgesel /Tanıtım)
2-
Frankfurt Fuarı için IGEME / Türkiye Tanıtım Filmi (Sanayi/Tarım/Turizm)
3-
Erdek
Belgeseli
4-
Cappadocia: Doğanın Mucizesi (Belgesel)
5-
Profılo
(Tanıtım)
6-
Tüsiad
(Tanıtım)
7-
Petrol
Ofisi 50. Yıl (Tanıtım)
8-
Otel
Falez (Tanıtım)
9-
Otel
Alba (Tanıtım)
10-
Sera
Otel (Tanıtım)
11-
Antalya Belgeseli
12-
Antalya Film ve Müzik Festivali (Tanıtım)
13-
Çayın Öyküsü/Çaykur (Eğitim/ Tanıtım)
14-
Türkkonut (Tanıtım)
15-
Türkkent (Tanıtım)
16-
Ankara Belgeseli
17-
Ankara Büyükşehir Belgeseli
18-
Keçiören Belediyesi (Tanıtım)
19-
Adana Belediyesi (Tanıtım)
20-
Hattuşaş Yanıyor (Belgesel / NRD için)
21-
İcraatın İçinden (ANAP)
22-
Kurultay Filmleri (CHP)
23-
Gazeteciler Cemiyeti 50. Yılı Genel Kurul Filmleri
24-
Cumhurbaşkanlığı HABİTAT - 2 (Tanıtım)
25- Doğu
Akdeniz Üniversitesi (Tanıtım)
26-
ILO
75. Yıl Çalışan Çocuklar (Spotlar)
27-
Wüstenrot (Tanıtım / Reklâm)
28-
HEMA(Tanıtım)
29-
Clup PETYA (Tanıtım)
30-
Ürgüp Belediyesi ve Cappadocia (Tanıtım)
31-
DDY
(Tanıtım)
32-
Mehmetçikle Elele Kampanyası (Spotlar)
33-
Mehmetçik Vakfı (Spot)
34- DSP
İstanbul Büyükşehir Belediye Seçim Kampanyası
35-
Anadolu Medeniyetleri Müzesi (Tanıtım)
36-
Süral Otelleri (Tanıtım)
Türk
Sineması İçin Çalışmalar
1-
72.
Koğuş (Senarist)
2-
Dikenli
Yol (Senarist)
3-
Ölmez
Ağacı (Oyuncu)
4-
Hakkâri’de Bir Mevsim (Koordinatör)
5-
İntikamın Rengi (Koordinatör)
Çocuk ve
Gençlik Kitapları
1-
Gülibik
(Can Yayınları)
2-
Mavi
Kuşu Gören Var Mı? (Can Yayınları)
3-
Portakal
(Can Yayınları)
4-
Kargalar
Karga Değildi (Can Yayınları)
5-
Piyango
(Can Yayınlan)
6-
Dünyanın
Bütün Kedileri (Can Yayınları)
7-
Keloğlan
(Angora Yayıncılık)
8-
Kara Kar
Masallı (Angora Yayıncılık)
9-
Kalem
Masallı (Angora Yayıncılık)
Roman
l-
Dağlara Yazılıdır (Can Yayınları)
Araştırma
l- Şu
Bizim Çerkesler (Can Yayınları)
Oyun
1-
Bir Ceza
Avukatının Anıları (AST, Berlin TİYATROM Ve Devlet Tiyatrosu'nda
Sahnelen
2-
GÜLİBİK
(AHT - Ankara Halk Tiyatrosu'nda Sahnelendi)
3-
MAVİ
KUŞU GÖREN VAR MI (Can Şenliği Oyuncuları)
Ödüller
1-
GÜLİBİK
-C.İ.F.E.J Ödülü Berlin / Almanya
2-
ABD
"200- Film Arasından En iyi ilk 20 Çocuk Filmi
3-
YUGOSLAVYA "En iyi Çocuk Filmi"
4-
İSPANYA
"En İyi Çocuk Filmi"
5-
İTALYA
"En İyi Çeviri Ödülü" (Çevirmen-Cornelius Bischoff)
6-
T.C.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Başarı Ödülü (Türkiye; Dünyanın Merkez
Belgeseli ile)
7- T.C
Kültür Bakanlığı Film Öyküsü Ödülü "Münich'e Bir Bilet"
8-
Hümanist
Enternasyonal Ödülü / İSVEÇ (Dağlara Yazılıdır Romanı ile)
9-
Yılın
Yayıncısı Ödülü / 1982 (Çağdaş Gazeteciler Derneği)
10-Yılın
TV Yıldızı Ödülü /1991 (Radyo / Televizyon Gazeteciler Derneği)
11-Antalya Film Festivali (En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu / Altın
Portakal)
12-Uluslararası Ankara Film Şenliği (En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü)
|