Çetin Öner

 

1890’larda Anadoluya göç etmiş olan “Qhueguitlv” adlı bir Adıge ailesindendir. 1943 yılında Sarız'da (Kayseri) doğdu. İlk ve ortaöğrenimi Kadirli ve Kayseri'de, yüksek öğrenimini Ankara'da tamamladı. A.İ.T.İ.A Banka İşletmesi Bölümü'nü bitirdi.

1963'de AST (Ankara Sanat Tiyatrosu)'na girdi.

Bu tiyatroda 40'ı aşkın oyunda görev aldı. TİSEN (Tiyatro İşçileri Sendikası)Ankara Şube Başkanlığı görevini 3 yıl sürdürdü.

1972'de Yeni A Dergisinde ilk Öyküsü (KEKLİK) yayımlandı.

ÖNER, 1973'te AST / Sanat Yönetmenliğinden ayrılarak TRT'de Prodüktör olarak göreve başladı.

1972–1973 yılları arasında Milliyet Gazetesi Sanat Dergisi Ankara Temsilciliği, Olay ve Barış Gazetelerinde tiyatro eleştirileri, denemeler yazdı. AÇT (Asaf Çiğiltepe Tiyatrosu)'nda Erol Toy'un "Hasan Tahsin Olayı"nı sahneye koydu.

1975'te ilk kitabının basımı yapıldı(GÜLİBİK'). Kitap, 1978"de Almancaya çevrilerek bu ülkede değişik yayınevlerince 5 kez basıldı. Hollanda dilinde ilk basımı yapıldı.

ÖNER, TRT'nin ilk televizyon dizisi olan "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz”ı yönetti. Çocuk, Eğitim/Kültür Dış Yayınlar (ZDF) ve Drama Programları Müdürlüğü'nde Prodüktör, Yönetmen, Senarist ve Sunucu olarak görev aldı. Birçok TV oyununda oyunculuk yaptı. Polonya Cracow Uluslararası Kısa Film Festivallerinde TRT adına gözlemci olarak katıldı. (1977–1978)

BBC'nin düzenlediği "Drama Yapımlarında Yönetmenlik Kursu"nu bitirdi. (1979)

"GÜLİBİK" öyküsü, TRT kurumunun ilk ortakyapımı olarak filme çekildi. (ZDF & TRT /1983) Film, 1984 Uluslar arası Berlin Film Festivalinde C.İ.F.EJ. Ödülünü kazandı, ardından ABD, Yugoslavya ve İspanya'da "'En İyi Çocuk Filmi", İtalya Padua Üniversitesi, "En İyi Çeviri" Ödüllerini aldı. Film, yurtdışında birçok ülkede gösterime sunuldu. 1984 yılından itibaren Türkiye'de gösterimi yasaklandı. (1981) Kitap, Almanca konuşulan tüm ülkelerde Okuma Kitabı olarak okullara önerildi. GÜLİBİK, T.C Kültür Bakanlığı ve "Verlag An Der Ruhr" yayınevince 1993'de prestij kitabı olarak çift dilde (Türkçe / Almanca) yeniden basıldı.

ÖNER, 1982 – 1991 yılları arasında Serbest Gazeteci, Yazar, Yönetmen, Senarist ve Oyunculuk yaptı. Cumhuriyet Gazetesi'nde bir süre çalıştı. Sanat ve Edebiyat üstüne yazılar yazdı. Varlık Dergisi'nde tiyatro eleştirileri, denemeleri; Yaprak, Adam Sanat, Gösteri, Türkiye Yazıları Dergilerinde ise yazı ve şiirleri yayınlandı. Reklâm ve tanıtım filmleri yaptı.

Bu süre içinde Almanya ve Hollanda başta olmak üzere, birçok ülkede düzenlenen Türk Haftaları'na çağrılı olarak söyleşi, panel ve okuma günlerine katıldı. " Türk Sineması, Tiyatrosu ve Edebiyatı" üstüne bildiriler sundu.

Polonya Dışişleri ve Kültür Bakanlığının çağrılısı olarak bu ülkede bir süre kalan ÖNER, Polonya Sineması ve Tiyatrosu üzerine araştırmalarda bulundu. Adampol Vakfı ve Cracow Televizyonu işbirliği ile Polonya Ulusal Ozanı Adam Miskievic'i tanıtan senaryo çalışmalarına katıldı.

Ukrayna Sineması'nın 50. kuruluş yıldönümüne çağrılan ÖNER, bu ülkedeki Sinema ve Televizyon kuruluşlarını inceledi ve bir ortak proje'de (Kanuni Sultan Süleyman ve Roksolana) görev aldı. Proje T.C Kültür Bakanlığı'na sunuldu.

ÖNER, 1987 / 1989 yılları arasında T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Film Denetleme Kurulu'nda Sinema Sanatçıları Temsilcisi olarak görevlendirildi. Telif Hakları Yasası ve Meslek Örgütleri kurulması çalışmalarına katıldı.

Radyo / Televizyon Yasası çalışmalarında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Ankara Gazeteciler Cemiyeti (AGC); Radyo TV Yayıncıları Derneği ve TRT Prodüktörler Derneği adına komisyonlarda görev aldı.

T.C Çevre Bakanlığı ve Yerel Yönetimler için eğitim, tanıtım filmleri ve belgeseller üretti. Siyasal Parti Propaganda kampanyalarını yönetti. Reklâm ve tanıtım filmleri yaptı.

"Çevre ve Çocuk" adlı kitabı İngilizce olarak basıldı. Kitap, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramında tüm dünya çocuklarına armağan edildi.

Türk sineması için iki senaryo yazdı. Bir yapımda oyuncu olarak görev aldı. Birçok Ortakyapımda Senarist. Oyuncu, Yönetmen ve Koordinatörlük yaptı. (ZDF/TRT Ortak Yapımları: İstanbul’da Bir Aşk, Hattuşaş Yanıyor, İntikamın Rengi ...)

K.K.T.C DAÜ (Doğu Akdeniz Üniversitesi)'nde bir dönem konuk Öğretim Görevlisi olarak çalıştı. Senaryo Yazma Tekniği, Medya Çalışmaları, Film Yönetmenliği üstüne dersler ve seminerler verdi. MSM (Müjdat Gezen Sanat Merkezi)'inde ise Metin Yazarlığı ve Senaryo Yazma Tekniği derslerine girdi.

Ulusal ve Uluslararası birçok ödülü bulunan ÖNER'in Dokuz Çocuk Kitabı, bir Araştırması ve bir romanı vardır: "Dağlara Yazılıdır'. Roman, 1995'de "Hümanist Enternasyonal Ödülü'1 kazandı (İsveç). Kitap Almanca'ya çevrildi. 2004 yılında Literaturca Verlag Yayınevi'nce Frankfurt'ta yayımlandı.

Türkiye Edebiyatçılar Derneği, Radyo Televizyon Yayıncıları Derneği Başkanlığı, TRT Prodüktörler Derneği, KAFDER (Kafkas Derneği)Genel Başkan Yardımcılığı, Anadolu Ajansı Görsel Bölümü, Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu, P.E.N. Yazarlar Derneği, Tiyatro Yazarları Derneği, Türk/Yunan Dostluk Derneği, Anadolu Gazeteciler Federasyonu, TRT Prodüktörler Derneği, KAF-FED ve KAF-DAV (Kafkas Vakfı) Yönetim Kurulu Üyesi olan ÖNER, TRT'de Prodüktör / Yönetmen olarak çalışmaktadır.

EKLER

TRT 'de Görev Aldığı Yapımlardan Bazıları

1-      Şair Evlenmesi (TRT’nin ilk Yapımı)   / Yönetmen Yardımcısı

2-      Karaların Memetleri / Yapımcı

3-      Bir Delinin Hatıra Defteri / Oyuncu

4-      Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (TRT’nin ilk TV Dizisi) Senarist / Yönetmen

5-      Sarıpınar/ 1914 / Yönetmen

6-      Can Şenliği Yapımcı / Oyuncu

7-      Türk Balesinin 50. Yılı (Belgesel) Senarist / Yönetmen

8-      Gülibik (TRT’nin ilk ortakyapımı) / Senarist

9-      İstanbul'da Bir Aşk /Senarist / Oyuncu

10-   72. Koğuş  / Oyuncu

11- Saz Aşıkları (Belgesel) / Yapımcı / Sunucu

12- Bir Ceza Avukatının Anıları Yönetmen Yrd. / Oyuncu

13-Yorgun Savaşçı / Oyuncu

14-Öykülerde Yaşayanlar / Oyuncu

15-Köroğlu / Oyuncu

16-Güneşi Görüyorum Yönetmen / Senarist

17-İlköğretmen Yönetmen / Senarist

18-Güz Güneşi Yönetmen / Senarist/Oyuncu

19-Anadolu Medeniyetleri Müzesi (Dramatik Belgesel) / Yönetmen / Senarist

20-Elif'in Düşü (EBU İçin) / Yönetmen

21-Abdülhamit Düşerken (Sinema Filmi) / Oyuncu

22-Esir Şehrin İnsanları (TV Dizisi) / Oyuncu

23-Adnan Benk Belgeseli Oyuncu / Sunucu

 

 

Kurumdışı Çalışmalardan Bazıları

 

1-      Türkiye: Dünyanın Merkezi (Belgesel /Tanıtım)

2-      Frankfurt Fuarı için IGEME / Türkiye Tanıtım Filmi (Sanayi/Tarım/Turizm)

3-      Erdek Belgeseli

4-      Cappadocia: Doğanın Mucizesi (Belgesel)

5-      Profılo (Tanıtım)

6-      Tüsiad (Tanıtım)

7-      Petrol Ofisi 50. Yıl (Tanıtım)

8-      Otel Falez (Tanıtım)

9-       Otel Alba (Tanıtım)

10-    Sera Otel (Tanıtım)

11- Antalya Belgeseli

12- Antalya Film ve Müzik Festivali (Tanıtım)

13- Çayın Öyküsü/Çaykur (Eğitim/ Tanıtım)

14-   Türkkonut (Tanıtım)

15-   Türkkent (Tanıtım)

16- Ankara Belgeseli

17- Ankara Büyükşehir Belgeseli

18- Keçiören Belediyesi (Tanıtım)

19-   Adana Belediyesi (Tanıtım)

20-   Hattuşaş Yanıyor (Belgesel / NRD için)

21- İcraatın İçinden (ANAP)

22- Kurultay Filmleri (CHP)

23- Gazeteciler Cemiyeti 50. Yılı Genel Kurul Filmleri

24- Cumhurbaşkanlığı HABİTAT - 2 (Tanıtım)

25- Doğu Akdeniz Üniversitesi (Tanıtım)

26-   ILO 75. Yıl Çalışan Çocuklar (Spotlar)

27-   Wüstenrot (Tanıtım / Reklâm)

28-   HEMA(Tanıtım)

29-   Clup PETYA (Tanıtım)

30-   Ürgüp Belediyesi ve Cappadocia (Tanıtım)

31-   DDY (Tanıtım)

32-   Mehmetçikle Elele Kampanyası (Spotlar)

33- Mehmetçik Vakfı (Spot)

34- DSP İstanbul Büyükşehir Belediye Seçim Kampanyası

35- Anadolu Medeniyetleri Müzesi (Tanıtım)

36- Süral Otelleri (Tanıtım)

 

 

Türk Sineması İçin Çalışmalar

 

1-      72. Koğuş (Senarist)

2-      Dikenli Yol (Senarist)

3-      Ölmez Ağacı (Oyuncu)

4-      Hakkâri’de Bir Mevsim (Koordinatör)

5-      İntikamın Rengi (Koordinatör)

 

 

Çocuk ve Gençlik Kitapları

 

1-      Gülibik (Can Yayınları)

2-      Mavi Kuşu Gören Var Mı? (Can Yayınları)

3-      Portakal (Can Yayınları)

4-      Kargalar Karga Değildi (Can Yayınları)

5-      Piyango (Can Yayınlan)

6-      Dünyanın Bütün Kedileri (Can Yayınları)

7-      Keloğlan (Angora Yayıncılık)

8-      Kara Kar Masallı (Angora Yayıncılık)

9-      Kalem Masallı (Angora Yayıncılık)

Roman

l- Dağlara Yazılıdır (Can Yayınları)

 

Araştırma

l-  Şu Bizim Çerkesler (Can Yayınları)

 

Oyun

1-      Bir Ceza Avukatının Anıları (AST, Berlin TİYATROM Ve Devlet Tiyatrosu'nda Sahnelen

2-      GÜLİBİK (AHT - Ankara Halk Tiyatrosu'nda Sahnelendi)

3-      MAVİ KUŞU GÖREN VAR MI (Can Şenliği Oyuncuları)

 

Ödüller

1-       GÜLİBİK -C.İ.F.E.J Ödülü Berlin / Almanya

2-       ABD "200- Film Arasından En iyi ilk 20 Çocuk Filmi

3-       YUGOSLAVYA "En iyi Çocuk Filmi"

4-       İSPANYA "En İyi Çocuk Filmi"

5-       İTALYA "En İyi Çeviri Ödülü" (Çevirmen-Cornelius Bischoff)

6-       T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Başarı Ödülü (Türkiye; Dünyanın Merkez Belgeseli ile)

7- T.C Kültür Bakanlığı Film Öyküsü Ödülü "Münich'e Bir Bilet"

8-      Hümanist Enternasyonal Ödülü / İSVEÇ (Dağlara Yazılıdır Romanı ile)

9-      Yılın Yayıncısı Ödülü / 1982 (Çağdaş Gazeteciler Derneği)

10-Yılın TV Yıldızı Ödülü /1991 (Radyo / Televizyon Gazeteciler Derneği)

11-Antalya Film Festivali (En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu / Altın Portakal)

12-Uluslararası Ankara Film Şenliği (En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü)

 

 
 
 
 
 
 
 

 

..
...