|
Adige
gazeteci, yazar. 1869'da İstanbul'da doğdu. Ticaret ve Nafia Nezareti
memurlarından Osman Tevfik Efendi'nin oğludur.
Galatasaray Sultanisi’ni (lise) bitirdi (1890). "Saadet” gazetesinde
basın hayatına atılarak 1908 Meşrutiyetinin ilanına kadar “Tarik”,
“Tercüman-ı Hakikat”, “İkdam” ve “Sabah” gazetelerinde roman çevirileri,
çeviri ve telif hikayeler, sohbet yazıları yazdı.
“Sabah”
da uzun süre yazı işleri müdürlüğü yaptı. Maarif Nezareti'ndeki (Milli
Eğitim Bakanlığı) “Tetkik-i Müellefat Encümeni” ne üye olarak atandı.
Meşrutiyet döneminin ilk haftasında (1908) "Gazete" (sonra "Yeni
Gazete") adıyla günlük ve çok popüler olan bir gazete çıkardı. Bu
gazetedeki en aktif yardımcısı, kendisi gibi Çerkes ve en yakın arkadaşı
olan Mahmud Sadık idi. Güçlü bir yazı kadrosu olan bu gazete İngiliz
dostu olarak tanınıyor, Prens Sabahaddin’in (Kozba) liderlik ettiği "Ahrar
Fırkası"nın da yayın organı gibi görülüyordu.
"Babıâli
Baskını" (1913) sonrasında İttihatçıların korkusuyla bu gazeteyi
kapatarak gazetecilikten de vazgeçti. Bir ara antikacılık yaptı.
"İkdam" ve "Sabah" gazetelerinde çalıştı ama yazılarına imza koymadı.
Mondros Silah Bırakışması’ndan (1918) sonra arkadaşı Mahmud Sadık ile
birlikte “Yeni Gazete"”yi tekrar kurdu ama eski zengin yazar kadrosunu
toplayamadı ve eskisi gibi sürüm yapamadı ve gazeteyi kapatmak zorunda
kaldı.
Birkaç
ay “Sabah” gazetesinde başyazar olarak çalıştı. 1920'de dört ay kadar
(Nisan-Temmuz) Matbuat Umum Müdürlüğü yaptı. Ömrünün son üç yılında
yazarlık hayatından tamamen koparak antikacılıkla uğraştı. "Vakit"
gazetesinde bu konuda bazı makaleler yazdı. 1925 yılında İstanbul'da
öldü.
Abdullah
Zühdü, çağının İstanbul'unu çok iyi bilen bir yazardır. Küçük
hikâyelerinde ve romanlarında bu kent çok güzel anlatılmış,
canlandırdığı tipler gerçek hayattan alınmıştır. "Güller ve Dikenler", "Rehgüzâr-ı
Matbuatta" "Şikeste Beste" ve "Sârâ" adını taşıyan eserleri değerlidir.
Bunların son ikisi önce gazetede tefrika edilmiş, sonra kitap halinde de
basılmıştır.
Abdullah
Zühdü’nün 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı için yazdığı "Şanlı Asker" adlı
eseri tefrika edildiği o zamana göre "Sabah" gazetesine önemli bir tiraj
artışı sağlamıştı. Telif ve çeviri olmak üzere sayısı 90 a varan
eserlerinden bazıları şunlardır: "Kadın Hisleri", "Muharririn Zevcesi",
"Bahr-ı Müncemid-i Şimali'de", "Leydi", "Madmazel Yüzmilyon", "Buhar"
(Rus edebiyatından Türkçe'ye çevrilen ilk eserlerden biridir)...
Kaynak: Sefer
E.Berzeg / Kafkasya Diasporası’nda Edebiyatçılar ve Yazarlar Sözlüğü
|