BIRSEY WUMAR

Adıge Psalhe Gazetesi
Çev: Ergun Yıldız


Adıge aydını Bırsey Wumar 1807 yılında doğdu. Henüz 8 yaşındayken kaçırılarak bir Türk sultanına, oradan da Mısır’da Mehmet Ali Paşa’ya satıldı.
Yabancı topraklarda yetişen Adıge çocuğu kısa sürede zekâsı ile dikkat çekti, paşanın sarayındaki bu zeki çocuğu eğitmek üzere özel öğretmenler görevlendirildi.


Bırsey Wumar 18 yaşına geldiğinde Fransızca, Tatarca, Türkçe, Arapça, Farsça biliyordu.


1825 yılında Wumar eğitimini devam ettirmek üzere Fransa’nın başkenti Paris’e gönderildi.


Üç yıl buradaki Politeknik enstitüsünde okuduktan sonra doğduğu topraklara yani Kafkasya’ya döndü.


1843 yılında Rus ordusuna girerek, Kafkasya’da tercüman olarak askerlik yaptı.


Askerlikten sonra Bırsey Wumar stavropoldeki okullardan birinde Adıge dili öğretiminden sorumlu olarak göreve başladı.


Wumar eğitim ve öğrenim alanında önemli çalışmalar yaptı. 1853 yılında “Adıgece sözlük” adı ile Adıgece yazılmış ilk kitabı bastırdı.


Bu kitabın o dönemin eğitiminde çok önemli bir işlevi yerine getirdiği bilimadamları ve akademisyenlerce tartışmasız kabul edilir.


Bırsey Wumar uzun yıllar eğitmenliği yanı sıra Adıge dili ve dilin çeşitli alanları ile ilgilenmiş birçok konuda önemli çalışmalar yapmıştır.

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

..
...