|
Adıge aydını
Bırsey Wumar 1807 yılında doğdu. Henüz 8 yaşındayken
kaçırılarak bir Türk sultanına, oradan da Mısır’da Mehmet
Ali Paşa’ya satıldı.
Yabancı topraklarda yetişen Adıge çocuğu kısa sürede zekâsı
ile dikkat çekti, paşanın sarayındaki bu zeki çocuğu eğitmek
üzere özel öğretmenler görevlendirildi.
Bırsey Wumar 18 yaşına geldiğinde Fransızca, Tatarca,
Türkçe, Arapça, Farsça biliyordu.
1825 yılında Wumar eğitimini devam ettirmek üzere Fransa’nın
başkenti Paris’e gönderildi.
Üç yıl buradaki Politeknik enstitüsünde okuduktan sonra
doğduğu topraklara yani Kafkasya’ya döndü.
1843 yılında Rus ordusuna girerek, Kafkasya’da tercüman
olarak askerlik yaptı.
Askerlikten sonra Bırsey Wumar stavropoldeki okullardan
birinde Adıge dili öğretiminden sorumlu olarak göreve
başladı.
Wumar eğitim ve öğrenim alanında önemli çalışmalar yaptı.
1853 yılında “Adıgece sözlük” adı ile Adıgece yazılmış ilk
kitabı bastırdı.
Bu kitabın o dönemin eğitiminde çok önemli bir işlevi yerine
getirdiği bilimadamları ve akademisyenlerce tartışmasız
kabul edilir.
Bırsey Wumar uzun yıllar eğitmenliği yanı sıra Adıge dili ve
dilin çeşitli alanları ile ilgilenmiş birçok konuda önemli
çalışmalar yapmıştır.
|