|
Nalçik, 1817'de
Nalçik Irmağı kıyısında bir Rus askeri kalesi olarak
kuruldu. Zamanla küçük bir kasabaya dönüştü. 1860'da
oluşturulan Kabardinski ilçesinin (okrug) merkezi oldu.
Balkarlar da bu ilçe içinde idiler.
20.Yüzyıl
başlarında 5 bin kadar nüfuslu bir kasaba olan Nalçik, Özerk
Bölge Başkenti olduktan sonra gelişmeye başladı. Son 10 yıl
içinde 222 binden 251.100'e yükseldi. Etnik yönden Adıge
nüfusu oranı % 27,4'ten (59.100), % 33,7'ye yükseldi
(84.800). Adıge nüfus 26 bin arttı.
Balkar nüfus % 8,6'dan (18.600), % 10'a yükseldi (25.300).
Balkar nüfus da 7 bine yakın arttı.
Rus nüfus % 47,5'den (105.600), % 40,7'ye geriledi
(102.200).
Sonuç olarak
Adıge (% 43,8) ve Balkar (% 36) nüfus oranı artarken, Rus
nüfus oranı ve sayısı azalmıştır. Bu da yakın bir gelecekte
Adıgelerin nüfus sıralamasında ilk sıraya geçeceğini
göstermektedir.
Nalçik'te
Khaberdey-Balkar Cumhuriyeti Parlamentosu ve Bakanlar Kurulu
bulunmaktadır. Yönetim, ağırlıklı olarak Adıgelerdedir.
Nalçik'te Khaberdey-Balkar Devlet Üniversitesi ve Khaberdey-Balkar
Bilimsel Araştırma Enstitüsü bulunmaktadır. Üniversitenin
Adıge ve Balkar dillerinde öğretim veren kürsüleri
bulunmaktadır.
Bilimsel
Araştırma Enstitüsünün tarih, dil ve ekonomi bölümleri
bulunmaktadır.
Nalçik'te Rus
(Maksim Gorki) ve Adıge (Şocents'uk' Ali) Dram Tiyatrosu
bulunmaktadır. Adıge tiyatrosundan yararlanan Balkarlar
kendi tiyatrolarını kurmak istemektedirler. Ayrıca müzikal
tiyatro ve çocuk tiyatrosu da vardır.
Nalçik'te
Khaberdey-Balkar Yazarlar Birliği ve Elbrus Basımevi
bulunmakta, Rusça, Adıgece ve Balkarca kitap, dergi ve
gazeteler yayınlanmaktadır.
Radyo ve Televizyon kurumları, pazar günleri dışında, günlük
Rusça, Adıgece ve Balkarca yayınlar yapmaktadırlar.
Opera ve
Kabardinka adlı Khaberdey-Balkar Halk Dansları Topluluğu da
vardır. Tüm bu kuruluşların giderleri devlet tarafından
karşılanmaktadır.
Nalçik'te at yarışları düzenlenen bir de hipodrom vardır.
Khaberdey ve Balkarların yaşamında atın yeri büyüktür.
Atçılık şimdi devlet eliyle desteklenerek yeniden
canlandırılmak istenmektedir.
Nalçik Eski
Eserler Müzesi, zengin tarihsel ve folklorik eserlerle ilgi
çekmektedir.
Nalçik'te
hastaların uğrağı kaplıcalar, Haş'eşş (Konak), turistik otel
ve tesisler (Nalçik, Nart Otelleri, Sosrıkhue Restoranı
gibi) bulunmaktadır.
Nalçik'i asıl
çekici kılan yön, güneyin dağ turizmi için bir geçiş kapısı
olması ve bazı yerli (Adıge, Balkar) kültürel kuruluşların
bulunmasıdır. |