KABARDEY BALKAR CUMHURİYETİ'NİN BÜYÜMESİ VE GELİŞMESİ

[Özdemir Özbay]

“Dünden Bugüne Kafkasya” kitabından alınmıştır


16 Ocak 1922'deki ilk kuruluşunda, Khaberdey-Balkar ÖB'nin yüzölçümü 11.500 km², nüfusu da 165.488 idi. Bunun 107.315'i Adıge (% 64,8); 23.680'i Balkar (% 14,3); 22.740'ı da Rus (% 13,7) idi. Ayrıca Oset (4 bin), Kumuk (2 bin), Alman (1.000) ve Yahudi (2 bin) azınlıkları da vardı. Nüfusun % 96 kadarı (158 bin) köylerde, % 4 kadarı da (6.600) Nalçık merkezi ile demiryolu istasyonlarında bulunuyordu.

1925'de 198.900' olan nüfus, 1926'da; 207.900'ü köylerde (% 92,8), 16.200'ü de kentte (% 7,2) olmak üzere, 224.100'e yükseldi. 1931'de "Okrug" adı yerine "Rayon" (ilçe) adı benimsendi.

1932'de Kuzey Kafkas Eyaletinin (kray) kaldırılan Prohladnı ilçesinin (rayon) bir bölümü; Soldatski, Prohladnıy, Priblijni, Yekaterinogradski stanitsaları (Kazak köyü) ile daha sonra Primalkinski tahıl sovhozu Khaberdey-Balkar ÖB topraklarına eklendi. Böylece yüzölçümü 12.500 km²'ye çıktı (100 km²'lik artış).

Yeni duruma göre nüfus 142.300 Adıge (% 52,9); 38.600 Balkar (% 14,3) ve 70.800 Rus (ve Kazak) ve Ukraynalı (% 26,3) olmak üzere 268.700'e yükseldi.

Nüfus 1939'da 265.000'i köylü (% 75,8), 84.700'ü kentli (% 24,2) olmak üzere 349.700'e yükseldi.
İkinci Dünya Savaşından sonra, özellikle sanayileşme ve kentleşmeye bağlı olarak Rus nüfusu arttı: 1959'da 420.100 olan toplam nüfusun % 38,7 kadarı (162 bin). Rus nüfusu, daha sonra sayısal olarak artmaya devam ettiyse de, oran olarak düştü: 1970'te 218 bin ve % 37,2; 1979'da 234 bin ve % 35,1; 1989'da 240.750 ve % 32.

Rus nüfusundaki yüksek artış nedeniyle Adıge ve Balkar halklarının nüfus oranı düştü: 1989'da 759.600 olan genel nüfus içinde Adıgeler 364.494 (% 48,24), Balkarlar da 70.793 (% 9,4) idi. Ancak son 10 yıl içinde Adıge ve Balkarların genel nüfus içindeki oranları yükselmiştir.
 

BU KATEGORİNİN TÜM KONULARI

 

 

..
...