MOSKOVA PROTOKOLÜ GÜRCİSTAN-ABHAZYA
ANLAŞMAZLIĞININ SİYASİ ÇÖZÜMÜ İÇİN ÖNLEMLER DEKLARASYONU
(4 NİSAN 1994)
1.
Gürcistan-Abhazya anlaşmazlığının
kapsamlı çözümü konusundaki görüşmelerin üçüncü turu Rusya
Federasyonu'nun desteği ile Birleşmiş Milletler(BM), Avrupa
Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) temsilcilerinin
katılımlarıyla BM himayesinde 22-25 Şubat 1994 tarihlerinde
Cenevre'de, 29-31 Mart 1994 tarihlerinde Moskova'da, 7-9
Mart 1994 tarihlerinde NewYork'ta gerçekleştirildi.
2.
Görüşmeler, BM Güvenlik Konseyi'nin 9 Temmuz 1993-849, 6
Ağustos 1993-854, 24 Ağustos 1993-858, 19 Ekim 1993-876, 4
Kasım 1993-881, 22 Aralık 1993-892, 31 Ocak 1994-896, 4 Mart
1994-901 ve 25 Mart 1994-906 tarih ve sayılı kararlarına
uygun olarak yürütülmüştür.
3. Bu
deklarasyonu imzalamakla, taraflar bugünden itibaren kesin
resmi bir ateşkese uymayı taahhüt eder ve ayrıca 13 Ocak
1994 tarihinde imzaladıkları bildiride ifade ettikleri gibi
birbirlerine karşı kuvvet kullanma tehdidinde bulunmamaya ve
kuvvet kullanmamaya dair bağlılıklarını teyit ettiler.
4. Taraflar,
göçmenler ve yerlerinden edilmiş kişiler konusundaki ve bir
kopyası bu deklarasyona eklenen dört taraflı bir anlaşmayı
kabul ederek imzaladılar.
Bu anlaşma,
göçmenlerin ve yerlerinden edilmiş kişilerin, BM Mülteciler
Yüksek Komiserliği'nin gözetiminde ve mevcut uluslararası
anlaşmalara uygun olarak geri dönüşlerini sağlar.
Tarafların,
BM Göçmenler Yüksek Komiserliği'nin, Rusya Federasyonu'nun
ve gözlemci olarak AGİT temsilcilerinin de dahil olacağı
özel bir komisyonun Nisan 1994 ortalarında Soçi'de
çalışmalarına başlaması konusunda anlaştılar.
5. Taraflar,
Barış Gücü Operasyonu'nun erken yerleştirilmesi ve 13 Ocak
1994 tarihindeki karar ile 1 Aralık 1993 tarihindeki
mutabakat metninde belirtildiği gibi bir Rus askeri
tümeninin BM Barış Gücü Kuvvetleri'ne katılması
hususlarındaki taleplerini tekrar teyit ettiler.
Barış Gücü
operasyonunun gerçekleştirilmesi, aynı zamanda göçmenlerin
ve yerlerinden edilen kişilerin emin şekilde geri
dönüşlerine katkıda bulunacaktır.
Taraflar,
Gürcistan'daki BM Gözlemci Heyeti'nin görev süresinin
uzatılması için BM Güvenlik Konseyi'ne çağrıda bulundular.
6. Abhazya,
kendi anayasasına ve yasalarına ve ulusal marşına, amblemi
ve bayrağı gibi uygun devlet sembollerine sahip olacaktır.
7.
Taraflar,bu konudaki herhangi bir anlaşmanın, kapsamlı
çözümün bir parçası olacağı ve ancak anlaşmazlığa konu olan
hususların nihai olarak çözümlenmesi için geçerlilik
kazanacağı şeklindeki müşterek görüş üzerinde mutabakata
vararak siyasal gücün dağılımını tartıştılar.
Bu aşamada,
taraflar aşağıdaki sahalarda ortak hareket için kuvvetlerle
ilgili olarak müşterek görüşe vardılar;
a) Dış
politika ve dış ekonomik ilişkiler,
b) Sınır
güvenlik ayarlamaları,
c)
Gümrükler,
d) Enerji,
ulaşım ve iletişim,
e) Ekoloji
(çevre bilim)ve tabii afetlerin sonuçlarının giderilmesi,
f) Ulusal
azınlıkların haklarının ve özgürlüklerinin insani ve sivil
haklarını sağlamak.
8.
Taraflar,kapsamlı bir çözüme ulaşmak için enerjik
faaliyetlerini sürdürme konusunda uzlaşırlar.
Taraflar,
uluslararası uzmanların, Rusya Federasyonu ve AGİT
temsilcilerinin katılımı ile BM başkanlığı altında BM
Güvenlik Konseyi kararlarını gözönüne alarak daimi şekilde
çalışacak uygun bir komite kuracaktır.Bu organ, Moskova ve
Cenevre'de rotasyonla bir araya gelecektir. İlk toplantı 19
Nisan 1994 tarihinde Cenevre'de gerçekleşecektir.
Bir hareket
programı safhası yürütülecek ve devlet ve hukuk
ilişkilerinin yeniden tesisis hususundaki öneriler
genişletilecek, ayrıntılı bir şekilde hazırlanacaktır.
9. Taraflar,
ölenlerin mezarlarının nakli ve kayıp kişilerin
araştırılmasıyla bağlantılı olarak ek önlemler almaya karar
verdiler.
10.
Taraflar, savaş suçlarına uygulanabilir sısrlamalar, kural
ve düzen bulunmaması gerçeği karşısında, uluslar arası ve
ulusal kanunla tanımlanmış ciddi suçlar ve insanlık dışı
eylemler ile savaş suçlarını araştırmak ve suçluları adalet
önüne çıkarmak için çabalarını yoğunlaştırma konusunda
anlaştılar.
Abhazya'daki
barış sürecini baltalayarak çatışmalara sürüklemeye çalışan
veya çalışacak kişiler sonradan değiştirilemez cezalarla
cezalandırılacaklardır.
Gürcü Tarafı
Adına Abhaz Tarafı Adına
A.Kavkadze
S. Jinjolia
BM Adına
Rusya Federasyonu Adına AGİT Adına
E. Brunner
B. Pastukhov V. Manno
4 Nisan
1994-Moskova
|