|
Kosova’nın
Sırbistan’dan bağımsızlığını ilan etmesine dünyadan
tepkiler sürerken, ABD Başkanı Bush, “Kosovalılar artık
özgür” dedi; Fransa, İngiltere ve İtalya da Kosova’yı
resmen tanıdı. Almanya ise, Kosova’yı resmen Çarşamba
günü tanıyacağını açıkladı.

PRİŞTİNE - Kosova’nın
bağımsızlık ilanına dünyanın dört bir yanından tepkiler
gelmeye devam ediyor. Rusya ve Sırbistan Kosova’nın
bağımsızlığına karşı tutumunu korurken, ABD’den bağımsız
Kosova’ya ilk mesaj geldi. ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza
Rice, akşam saatlerinde yaptığı açıklamayla, ABD’nin
Kosova’nın bağımsızlığını resmen tanıdığını açıkladı. Fransa
Dışişleri Bakanı Bernard Koucher de, Devlet Başkanı Nicolas
Sarkozy’nin, Kosova devlet başkanına yazılı olarak
gönderdiği mesajda, ülkesinin Kosova’yı resmen tanıdığını
açıkladı. Fransa’nın ardından İngiltere Dışişleri Bakanı
David Miliband da, ülkesinin Kosova’nın bağımsızlığını
tanıdığını ilan etti. İtalya da, Kosova’yı tanıyan ülkeler
arasında yerini aldı. Alman Dışişleri Bakanı Frank - Walter
Steinmeier, AB ülkelerinin birçoğunun Kosova’yı tanımaya
hazırlandığını söyledi ve Almanya’nın Kosova’yı resmen
tanıdığını Çarşamba günü açıklayacağını belirtti.
Bush,
çıktığı Afrika gezisi çerçevesinde ziyaret ettiği
Tanzanya’da Amerikan NBC televizyonuna verdiği demeçte,
Kosova ile ilgili gelişmeleri izlediğini belirterek, “Kosova
için bağımsızlığın kendisinin savunduğu bir şey olduğunu”
söyledi.
Kosova’nın dün bağımsızlığını ilanından sonra ABD Dışişleri
Bakanlığı, Kosova’nın Sırbistan’dan bağımsızlığını ilan
etmesini “not ettiğini” bildirmişti.
KOSOVA, RESMEN TANINMA İSTEMİŞTİ
Kosova Başbakanı Haşim Taçi, Kosova’nın tanınması için resmi
girişimde bulunduklarını bildirdi.
Başbakan Taçi, basına açık bakanlar kurulu toplantısında
yaptığı açıklamada, dün Sırbistan’dan bağmısızlığını ilan
eden Kosova’nın “tanınması” için dünyadaki tüm hükümetlere
birer resmi belge gönderdiklerini belirtti.
“Başkan Fatmin Seydiu ile Kosova’nın egemenlik ve
bağmsızlığının tanınması için tüm dünya hükümetlerine birer
mektup gönderdik. Birkaç saat içinde tanıyacak ilk ülkeleri
bekliyoruz” diyen Taçi, “Kosova’nın hızlı bir şekilde bir
dışişleri bakanı ve dünyada büyükelçilikleri olacak” diye
konuştu.
SIRBİSTAN ABD’Yİ SUÇLADI
Sırbistan Başbakanı Voyislav Koştunitsa, ABD Başkanı George
W. Bush’u, Kosova’nın bağımsızlığına verdiği destekten ötürü
ağır şekilde suçladı.
Sırbistan’da ayrıca, Kosova Başkanı Fatmir Seydiu, Başbakan
Haşim Taçi ve Meclis Başkanı Yakup Krasnici hakkında, “Sırp
topraklarında sahte bir devlet ilan etmekten” suç
duyurusunda bulunuldu.
Sırp Başbakanı, radyo ve televizyonlardan naklen yayınlanan
konuşmasında, “Avrupalı yandaşlarıyla birlikte bu şiddetin
sorumlusu ABD Başkanı, Sırp tarihine kara harflerle
yazılacaktır. Bugün 17 Şubat’ta, NATO’nun kontrolündeki
Kosova’nın kukla devleti, Sırbistan toprakları üzerinde yasa
dışı biçimde ilan edildi. Bu bir şiddet eylemidir. Siyasi
tahribatçı, acımasız ve ahlaksız ABD, bu benzersiz yasa
dışılığı yarattı ve görüşlerini kabul ettirerek, AB’yi
aşağıladı” diye konuştu.
ABD’nin gücü hukukun üzerinde tuttuğunu ve kendi çıkarları
için uluslararası hukuku ihlal etmeye hazır olduğunu
gösterdiğini söyleyen Koştunitsa, “ABD ve AB uzun vadede
olup biteceklerin ve sonuçlarının sorumlusu olacaktır.
Sırbistan aşağılanmayı ve güce boyun eğmeyi reddediyor”
dedi.
Sırbistan’da, Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesine kızan
Sırplar, bağımsızlığa en büyük desteği verdiğini
düşündükleri ABD’nin başkent Belgrad’daki büyükelçiliğini
taşladı.
Çoğu genç 2 bin kadar Sırp, 500’den fazla güvenlik
görevlisinin koruduğu Büyükelçiliğin etrafını sararak,
“Kosova, Sırbistan’ın kalbidir” sloganını attı.
Büyükelçiliğin bulunduğu bölgedeki trafiği alt üst eden ve
binaya taş atan göstericiler camları kırdı.
Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç, Sırbistan’ın,
Kosova’nın başta BM ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği
Teşkilatı (AGİT) olmak üzere uluslararası örgütlere
katılımını diplomatik yollarla engelleyeceğini söyledi.
Sırbistan Ticaret Bakanı Predraf Bubalo, Tanjug ajansına
yaptığı açıklamada, Kosova’nın tek taraflı bağımsızlık
ilanının Sırbistan ve Kosova arasındaki ekonomik ilişkileri
etkilemeyeceğini belirtti.
Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bamir Topi, Kosova’nın
bağımsızlığının yalnız Kosova için değil, bütün bölge için
tarihi bir gün olduğunu söyledi.
RUSYA
Rusya, Kosova’nın tek yanlı bağımsızlık ilan etmesini kınadı
ve bağımsızlıktan vazgeçilmesini istedi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada,
Kosova’nın bağımsızlık ilan etmesinin kınandığı
belirtilerek, BM Güvenlik Konseyi’nin acilen toplanması
istendi.
Açıklamada, Rusya’nın ayrıca BM ve NATO’dan, Kosova’nın
bağımsızlık ilanının iptali için zaman geçirmeden harekete
geçmesini istediği belirtildi.
TÜRKİYE
Kosova ile ilgili son gelişmeler, Dışişleri Bakanı Ali
Babacan başkanlığında Dışişleri Bakanlığı’nda yapılan
toplantıda ele alındı.
Edinilen bilgiye göre, Türkiye, Kosova’nın bağımsızlığına
ilişkin kararı saygı ile karşılıyor.
Kosova’nın tanınması ile ilgili çalışmaların devam ettiği de
öğrenildi.
KUZEY
KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Kosova’nın
bağımsılığını, “kimliğini koruyan, özgür yaşamak için büyük
acılara katlanan ve mücadelesini hala sürdüren Kıbrıs Türk
halkı adına” kutladığını bildirdi.
Çok sayıda ülkenin Kosova’nın bağımsızlığını tanıyacağının
bilindiğini ifade eden Talat, “özellikle Avrupa Birliği’nin
karşı karşıya bulunduğu sorumlulukların bilinciyle hareket
edeceğini umduğunu” belirterek, Avrupa Birliği’nin, “Kıbrıs
sorununda hala acısını çekmekte olduğumuz hataları
tekrarlamayacağına” inandığını söyledi.
AB
ÜLKELERİ
AB Dönem Başkanı Slovenya Dışişleri Bakanı Dimitrij Rupel,
birçok AB üyesinin Kosova’nın bağımsızlık ilanını tanımasını
beklediğini söyledi.
Rupel, AB dışişleri bakanlarını buluşturan Genel İşler ve
Dış İlişkiler Konseyi öncesinde yaptığı açıklamada, “Pek çok
üyenin Kosova’yı tanıyacağını anlıyorum” dedi.
AB dışişleri bakanlarının bugünkü toplantısında ağırlıklı
olarak Kosova’nın bağımsızlık ilanı ve buna şiddetle karşı
çıkan Sırbistan’a yaklaşım konusunda ortak tutum belirlemeye
çalışılacak. Kosova’nın AB tarafından tanınmasına ihtimal
verilmediği toplantıda, bağımsızlık ilanı not edilerek,
istikrarın korunması ve diyaloğun sürdürülmesi çağrısı
yapılması bekleniyor.
AB içinde emsal oluşturacağı korkusuyla Kıbrıs Rum kesimi,
Yunanistan, Romanya, Slovakya ve İspanya, Kosova’nın tek
yanlı bağımsızlık ilanına karşı çıkarken Malta ve
Portekiz’in, BM Güvenlik Konseyi tarafından çözüm
bulunmasını bekleme eğiliminde olduğu ifade ediliyor.
Büyük üyeler Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya başta
olmak üzere yaklaşık 20 civarındaki AB üyesinin ise
Kosova’yı tanımaya hazırlandığı belirtiliyor.
AB Yüksek Temsilcisi Javier Solana da, Kosova ve tüm
Balkanlar’da istikrarın zorunlu olduğunu söyledi.
Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra yazılı
açıklama yapan Solana, ilgili taraflara sakin olmaları ve
sorumlu hareket etmeleri çağrısında bulundu.
Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Kosova’nın
nihai statüsü müzakerelerinin sonuç vermediğini
hatırlatarak, tek yanlı bağımsızlık ilanının tanınacağı
işaretini verdi.
AB dışişleri bakanlarını buluşturan Genel İşler ve Dış
İlişkiler Konseyi’nde basına konuşan Steinmeier,
“Müzakerelerle çözüm mümkün olmadı. Bu nedenle şimdi bu
olaydan (bağımsızlık ilanı) kaçamayız” dedi.
İngiltere Dışişleri Bakanı David Miliband ise Batı
Balkanlar’ın geleceğinin Avrupa’da olduğunu vurgulayarak
bölgede barış ve istikrarın güvence altına alınması için
AB’nin “gerçek liderlik” göstermesi gerektiğini söyledi.
Kosova’nın tanınmasının, “AB’nin değil üye ülkelerin
sorumluluğunda olduğunu” belirten AB Komisyonunun
genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn ise üye ülkelerin
konuyu sorumlu bir şekilde tartışmasını isteyerek, AB’nin
Kosova sürecini “sonuçlandırması” gereğinin altını çizdi.
İtalya
İtalya Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, Roma’nın
Kosova’nın bağımsızlık ilanını “not ettiğini”, ancak AB
yetkilileriyle Brüksel’deki toplantıda yapılacak
değerlendirmenin zaman alacağını söyledi.
Yetkili, İtalya’nın tavrını yarın ortaklarıyla yapacağı
danışmaların ardından açıklayacağını belirtirken, “Tarafları
gerilimi artırmamak için azami itidale çağırıyoruz” dedi.
İspanya
İspanya, Kosova’nın tek taraflı bir kararla Sırbistan’dan
bağımsızlık ilan edişini eleştirdi.
Dışişleri Bakanı Miguel Angel Moratinos, “İspanya, Kosova
meclisi tarafından alınan bu kararı tanımayacaktır” şeklinde
konuştu.
Kendi ülkesinde de Baskların ayrılıkçı talebiyle karşı
karşıya olan İspanyol hükümeti, Kosova’nın bağımsızlık
kararıyla, uluslararası hukuka uygun davranmadığını
düşündüğünü açıkladı.
Hollanda
Hollanda Hükümeti, dün Sırbistan’dan bağımsızlığını ilan
eden Kosova’yı tanımakta acele etmeyeceğini bildirdi.
Kosovalıların bu ülkede yaşayan Sırp azınlığın haklarını ve
güvenliklerini korumada dikkatli olmaları gerektiğini
belirten Verhagen, “1990’lı yıllarda yaşanan kargaşa,
huzursuzluk ve göç dalgalarının yeniden ortaya çıkmasını
istemiyoruz” dedi.
Bakan Verhagen, bağımsızlık kararını “Balkanlarda önemli ve
yeni bir gerçeklik” olarak gördüklerini vurgulayarak,
Kosova’yı tanımadan önce, yeni anayasa ve bağımsızlık
bildirisini de dikkatli şekilde inceleyeceklerini ifade
etti.
Almanya
Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, tüm
tarafları sükunet ve itidale davet ettiklerini söyledi.
Sırp Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç ve Sloven Dışişleri Bakanı
Dimitrij Rupel ile birer telefon görüşmesi yapan Steinmeier,
herkesin bölgenin en fazla öncelikle istikrarının korunması
konusunda hemfikir olduğunu belirtti.
Slovakya
Slovakya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada,
Bratislava’nın, Kosova’nın bağımsızlığını tanımayacağını
açıkladı.
YUNANİSTAN
Yunan basını, Atina’nın Kosova’nın dün bağımsızlığını ilan
etmesinin ardından ne gibi bir politika izleyeceğini henüz
belirlemediğini yazdı.
Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin’in önceki
gün yaptığı Kosova’nın durumu ile KKTC arasında paralellik
çizen açıklamasının Atina ve Rum yönetiminde soğuk duş
etkisi yarattığını kaydeden Yunan basını, Putin’in Türk
diplomasisine Kıbrıs Rum kesimindeki seçimlerden sonra
KKTC’nin tanınması için “iddia” sağladığını belirtti.
Kosova’nın bağımsızlık ilanının diğer yönünün de “Arnavut
megalo idea’sının” güç kazanması ve Arnavutluk’taki aşırı
çevrelerin Yunan sınırları içinde kalan “Çamerya” bölgesi
konusunu dile getirmeleri endişesi olduğunu kaydeden
gazeteler, Kosova’nın geçiçi olarak bağımsız kalacağını kısa
bir süre sonra ise Arnavutluk’a katılacağını öne sürdüler.
Yunan basını, Kosova’dan sonra Makedonya’da yaşayan
Arnavutların da aynı yolu izleyeceğini ve “Türkiye’nin
müttefiki olacak bir büyük Arnavutluk” kurulacağını savundu
ve bu bağımsızlık ilanının Balkanlar’da etnik çatışmaları
alevlendireceği yorumunu yaptı.
ÇİN
Çin yönetimi Kosova’nın bağımsızlık ilanından endişe
duyduklarını açıkladı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Liu Ciencçao Pekin’de
yaptığı açıklamada, “Kosova sorununun çözümünün
Balkanlar’daki barış ve istikrarın yanı sıra, uluslararası
ilişkileri düzenleyen temel ilkelerle, Birleşmiş Milletler
Güvenlik Konseyinin otoritesini ve üstlendiği rolü yakından
ilgilendirdiğini söyledi.
Liu, Çin’in daima savunduğu çözüm yolunun, Sırbistan ve
Kosova’nın müzakere yoluyla her iki tarafın kabul
edebileceği bir plan üzerinde anlaşmaları olduğunu belirtti.
İSRAİL
Kosova’nın bağımsızlık ilanı, İsrail basınında genel olarak
“Bir devlet doğuyor” başlığıyla verilirken, İbranice
yayımlanan gazetelerden Maariv, “Kosova’nın tek taraflı
bağımsızlık ilanının desteklenmesi, Filistinlilerin benzer
bir girişimi karşısında İsrail’in konumunu zayıflatabilir”
yorumunda bulundu.
İsrail’de yayımlanan gazetelerden İbranice Ha’aretz,
“Savaştan 10 yıl sonra: Bağımsız Kosova” manşetini attı,
İngilizce Ha’aretz’de ise “Kudüs’ün Kosova yaklaşımı: Bekle
ve Gör” başlığıyla, İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın
Kosova’daki gelişmeleri izlediği ve kararını daha sonra
belirleyeceği açıklamasına yer verildi.
Haberde, İsrailli diplomatların, Kosova’nın bağımsızlığının
tanınmasının, Filistin konusunda bazı olumsuz sonuçlarının
olabileceğini söylediklerine işaret edildi.
AZERBAYCAN
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Basın Şubesi Başkanı Hazar
İbrahim, “Kosova’nın tek taraflı bağımsızlık ilan etmesi
uluslararası ilkelere aykırı ve yasa dışı” dedi.
İbrahim, Azerbaycan’ın Kosova’ya yaklaşımının başka
ülkelerin tutumlarına göre değil, kendi ulusal çıkarları
doğrultusunda olduğunu belirterek, “Bu konuda Rusya veya ABD
yanlısı tutum diye bir şey yok, her ülkenin kendine göre
ayrı bir tavrı var” diye konuştu.
SRİ
LANKA
Sri Lanka, Kosova’nın bağımsızlık ilanının, dünya genelinde
bir örnek teşkil etmesinden ve uluslara zarar vermesinden
kaygı duyduğunu açıkladı.
Ayrılıkçı Tamil Eelam Kaplanları’na karşı 25 yıldır mücadele
veren Sri Lanka’nın Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan
açıklamada, “Kosova’nın tek taraflı bağımsızlık ilanının”,
uluslararası barış ve güvenliğe zarar verebileceği
uyarısında bulunuldu.
Açıklamada, “bu eylem, üye ülkelerin egemenliğini ve toprak
bütünlüğünü kutsal sayan BM mukavelesinin ihlalidir”
görüşüne yer verildi.
VİETNAM
BM Güvenlik Konseyi’nin daimi olmayan üyelerinden Vietnam,
Kosova’nın Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlık ilan
etmesine karşı olduğunu açıkladı.
Resmi Vietnam haber ajansının bildirdiğine göre, Vietnam’ın
BM Büyükelçisi Le Luong Minh yaptığı açıklamada, Kosova’nın
tek taraflı bağımsızlık ilan etmesinin, Güvenlik Konseyinin
1244 sayılı kararının doğru şekilde uygulanmaması olacağını
ve bunun Kosova ve Balkan bölgesindeki durumu
karmaşıklaştıracağını söyledi.
AFGANİSTAN
Afganistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan bir açıklamada,
Afganistan’ın, Kosova’nın bağımsızlığını tanıdığını
açıklandı.
İSLAM
KONFERANSI TEŞKİLATI
İslam Konferansı Teşkilatı (İKT) Genel Sekreteri Ekmeleddin
İhsanoğlu, Kosova’nın bağımsızlığını desteklediklerini
açıkladı.
İKT tarafından yapılan yazılı açıklamaya göre, önümüzdeki ay
yapılacak İKT zirvesinin hazırlık toplantıları için
Senegal’e giden İhsanoğlu, Kosova’nın dünkü bağımsızlık
ilanının çok önemli olduğunu belirterek, “Kosova, uzun
yıllar kendi halkı için büyük çaba harcadıktan sonra
bağımsızlığını ilan etti. Bu mutlu sonuca biz de
katılıyoruz. İslam ümmeti, onlara, kurdukları yeni ülke için
her türlü desteği verecektir” dedi.
ULUSLARARASI OLİMPİYAT KOMİTESİ
Bu arada, İtalyan ANSA ajansının haberine göre, Uluslararası
Olimpiyat Komitesi (UOK) Başkanı Mario Pescante, Kosova’nın
bağımsızlığını tanıyacaklarını bildirdi.
Pescante, “Kosova’nın bağımsızlığı UOK tarafından kesinlikle
tanınacaktır. Bunu önceden söyleyebilirim” dedi.
NATO
NATO Konseyi, Kosova’daki barış ve istikrarı koruma gücü
KFOR’un, BM Güvenlik Konseyi’nden aksine bir karar
çıkmadıkça görevde kalacağını bildirdi.
İttifak üyesi ülkelerin daimi temsilcilerinden oluşan siyasi
karar organı NATO Konseyi, bugünkü toplantısının ardından
yaptığı açıklamada, bağımsızlık ilanının ardından ittifakın
Kosova’da barış ve istikrar sağlama görev ve hedefinde
değişiklik olmayacağını duyurdu.
Açıklamada, ittifakın Kosova halkı, BM, AB ve diğer
uluslararası kurumlarla yakın işbirliğini sürdüreceği de
ifade edilirken olası şiddet olaylarına karşı tepkisiz
kalınmayacağı uyarısında bulunuldu.
KOSOVALI
ARNAVUTLAR BRÜKSEL’DE GÖSTERİ YAPTI
Sayıları birkaç yüzü bulan Kosovalı Arnavut, bağımsızlığı
kutlamak için Brüksel’deki AB kurumlarının önünde sevinç
gösterileri yaptı.
Yaya veya otomobillerle gelen genç yaşlı yüzlerce Arnavut,
klaksonlarla, ıslıklarla ve sevinç çığlıklarıyla
bağımsızlığı kutladı.
Öte yandan, Paris’te de yüzlerce Sırp kökenli, Kosova’nın
tek yanlı bağımsızlık ilanını protesto etti.
Kosova’da bağımsızlık süreci
Kosova NATO ve BM’nin himayesine geçmesine rağmen
Sırbistan’ın bir parçası olarak kalmaya devam etti.
Bölgenin statüsüyle ilgili görüşmeler BM’nin öncülüğünde
2006 Şubat ayında başladı.
Bu arada, Sırbistan’da yapılan referandumda da Kosova’nın
Sırbistan’ın bölünmez bir parçası olduğu ilan edildi.
BM’nin Kosova temsilcisi Martti Ahtisaari, 26 Ocak 2007’de,
Kosova’ya gözetim altında bağımsızlık verilmesini öngören
planını açıkladı. Rusya ise Ahtisaari’nin teklifini 2007
Nisanında yapılan BM Güvenlik Konseyi toplantısında
reddetti.
ABD Başkanı George Bush, Haziran’da Kosova’nın daha fazla
gecikmeden bağımsız olması gerektiğini söyledi.
Kosova geçen Temmuzda, BM’nin yürüttüğü Kosova sürecinin
başarısız olduğunu belirterek, yıl sonuna kadar
bağımsızlığın ilan edilmesi çağrısında bulundu.
|