Çerkes değilim.
Ama oldum olası Çerkeslere büyük
bir hayranlık duyarım. Nedense bana güven vermişlerdir.
Hep, bir duruşları olduğunu
düşünmüşümdür.
Atatürk Üniversitesi’nde
okuduğum zamanlarda, yurtta kaldığımız ve oda arkadaşım olan
Kayserili bir Çerkes arkadaşımdan, kendileriyle ilgili o
kadar çok şey dinlemiş ve öğrenmiştim ki…
Hele konuk ağırlama anlayışları
hiç aklımdan çıkmaz.
Şimdiye kadar bir Çerkes evine
konuk olup görmedim ama, daha sonra başkalarının
anlattıkları ve konukluk yaşayanların söyledikleri, o
anlatılanları destekler özellikteydi.
Çerkeslerin sosyal yaşama dair,
olumlu katı kurallarının olduğu bilinir.
Şimdi bunları neden mi yazıyorum
?
X X X
Hürriyet Pazar’da Umut Erdem’den
okuyorum.
Tarihi halk meclisi geleneği
Kafkasya sürgününden 143 yıl sonra geçen yıl canlandırılmış,
kurallar ve yaptırımlar belirlenmiş.
Aşağıya aktarıyorum, eminim siz
de çok beğeneceksiniz :
Cenaze merasimi ve üç günlük
yas döneminde cenaze sahipleri maddi ve manevi olarak yalnız
bırakılmayacak.
Yapılacak yardımlar gösterişe
kaçmadan gizli yapılacak.
Cenazenin cami avlusunda bekleme
sürecinde veya daha sonraki aşamalarda, cenaze yakınları ile
katılımcıların kucaklaşması khabze kurallarında olmadığı
gibi olmadığı gibi sağlık açısından da büyük tehlike teşkil
ettiğinden sarılıp öpüşme geleneği uygulanmayacak.
Mezar çıkışında cenaze sahipleri
bir sıra halinde dizilecek. Cenazeye katılan bir büyük,
toplum adına başsağlığı dileyecek.
Aynı mekanda münferit olarak
başsağlığı dilenmeyecek. Taziyelerin bildirilmesi esnasında
kucaklaşma, el sıkışma olmayacak, dönüşler soldan olacak.
Cenaze sahipleri taziyeleri
kabul işiyle uğraşacak, haber verme işini komşu ve dostları
yapacak.
X X X
Bir de cenaze olduğu kadar nikah
merasimi ile ilgi de bazı kararları var:
Resmi nikah kıyılmadan dini
nikah asla kıyılmayacak.
Başlık bedeli anlamına
gelebilecek her hangi bir bedel ödenmeyecek.
Nikaha giden grup beraberinde
bir cumhuriyet altını, tatlı, çerez ve meşrubat götürecek.
Sadece geline bir kol saati, bir yüzük, bir takım elbise,
çanta ve ayakkabı götürülebilir.
Miktarı pazarlık konusu
yapılmamak şartıyla takılar, gelin geldikten sonra düğün
evinde takılacak. Nikaha giderken dürü ve takılar kesinlikle
götürülmeyecek.
Karşılıklı olarak gönderilen
dürü, bohça uygulamaları abartılıyor. Bu yüzden
kaldırılacak.
Nikaha giderken gösterişe
yönelik aşırı hiçbir davranış sergilenmeyecek.
Kız almaya gidecek heyet 10
kişiyi, araç sayısı bir minibüsü geçmeyecek.
Erkek tarafındakilere şaka da
olsa yapılan aşırı eziyetler ve para alınması önlenecek.
X X X
Çerkesler kendini güncellemiş;
çağın gerekleri neyse hemen yerine getirmiş.
Uygarlık bu olsa gerek ! |