 Bölük
pörçük bir coğrafya. Dağ gibi sorunlar. Savaşın eşiğine
gelen ülke ve topluluklar yumağı. Kafkasya'dan bahsediyoruz.
Şimdi gelin bize coğrafi olarak çok yakın, ama politik
dengeler gereği zaman zaman uzak olan bir ülkeye, Abhazya
Özerk Cumhuriyeti'ne gidelim. Ve Gürcistan'la yaşadığı
hayati sorunlar yüzünden Türkiye'yle arzuladığı ilişkiyi bir
türlü kuramayan bu ülke ve halkına bir göz atalım.
Kendilerine göre bağımsız bir
Cumhuriyet, birçok ülkeye göre Gürcistan'a bağlı özerk
cumhuriyet, Abhazya.
Abhazya'nın en büyük problemi
ayrıldığı Gürcistan'la. Gürcistan ayrılığı bir türlü kabul
edemiyor. Sık sık savaşın eşiğine geliyor bu bölgedeki
Çerkes halkıyla. Gürcistan Cumhurbaşkanı Saakaşvili'nin ABD
yanlısı politikaları, Rusya'yı Abhazya'nın tarafına çekiyor.
Devler dengesi savaşı şimdilik önlüyor. Türkiye'nin de
Gürcistan'la kritik enerji geçişi anlaşmaları var. Bu
nedenle Abhazya Özerk Cumhuriyeti ile Türkiye arasında hep
bir mesafe bulunuyor. Şu sıralarda Ankara'da bulunan Abhazya
Dışişleri Bakanı Sergey Şamba "Türkiye'nin durumunu
anlıyoruz" diyor ama sitem de ediyor. Abhaz tarafı böyle
düşünüyor. Onlara göre Gürcistan ABD ve NATO şemsiyesi
altında büyük bir askeri güç haline getiriliyor. Orada
milliyetçi ve savaşçı bir ruh doğuyor. Rusya dışındaki
birçok devlet de, Gürcistan'ı bu yönüyle destekliyor.
Abhazya Dışişleri Bakanı Şamba bu yüzden arabuluculuk
tekliflerine de güvenmediklerini söylüyor. Tabi bütün bu
reelpolitik gerçeklere rağmen, Abhazya ile aramızda çok özel
bağlar da var. Nüfusu 350 bin Abhazya'nın. Türkiye'deyse bu
nüfustan bile daha çok Abhaz'ın yaşadığı biliniyor. Yani "Abhaz
diyasporasının anavatanı Türkiye" denebilir. Abhazya
ekonomik anlamda izole durumda. Bu ülkenin tek resmi
ticareti Rusya ile. Türkiye ile gemi seferlerinin doğrudan
yapılabilmesini istiyorlar. Mütevazı bir bütçeleri var.
Yıllık 34 milyon dolar kadar. O denli mütevazı bir miktar ki
bu, Türkiye'deki önemli futbol kulüplerinin yıllık bütçesi
kadar neredeyse. Ama önemli bir de turizm potansiyeli var bu
ülkenin? Karadeniz kıyısındılar ve 2006 yılında tam 1 buçuk
milyon turist çekmişler. Nüfuslarının neredeyse beş katı
kadar. Abhaz'ların Çerkeslerin bir kolu olduğunu
hatırlatmakta da yarar var. Abhazya Özerk Cumhuriyeti,
Kafkasya'daki Güney Osetya gibi birçok sorunun
benzerlerinden birisini ihtiva ediyor? Kafkaslar bu yönüyle
Eski Yugoslav coğrafyası, Balkanlara o denli benziyor ki.
|