 Gürcistan'da
5 Ocak Cumartesi günü yapılan devlet başkanlığı seçimini,
halen bu görevi yürüten Mikheil Saakaşvili'nin kazandığı ve
Saakaşvili'nin, ilk turda seçilmek için gerekli olan yüzde
50 barajını aştığı açıklandı. Toplam 3399 sandık içinde
açılan 1500 sandıktan elde edilen sonuçlara göre Saakaşvili,
oyların yaklaşık yüzde 52,8'ini alırken, en güçlü rakibi ve
9 partiden oluşan birleşik muhalefetin resmi adayı Levan
Gaçeçiladze ise yüzde 27'de kaldı. Seçimlere katılan diğer
adaylardan Rusya Federasyonu yanlısı görüşleriyle tanınan
İşçi Partisi lideri Şalva Natelaşvili ve oligark Badri
Patarkatsişvili oyların % 7’sini, Davit Gamkrelidze ise %
3’ünü aldı. Usulsüzlük yapıldığında israr eden muhalefet,
seçim sonuçlarını tanımayacağını açıkladı. Muhalefetin
usulsüzlük iddialarını red eden Saakaşvili, 'Seçimler,
Gürcistan tarihindeki rekabete en açık seçimlerdir. Bu
seçimlerde aynı zamanda pek çok şey hakkında 'tamam ya da
devam' kararı sözkonusudur: Örneğin, reformların
sürdürülmesi ya da kalkınmanın devam etmesi. Gürcistan,
bölge için büyük bir 'başarı hikayesi' konumundadır. Bu
başarının aynen devam edip etmeyeceğine ilişkin takdir
yetkisi ise Gürcistan halkına aittir' dedi.
Seçimleri
gözlemleyen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT)
ise seçimin serbest ve âdil bir ortamda yapıldığını duyurdu.
AGİT gözlemcileri adına Tiflis'te bir açıklama yapan Alcee
Hastings, “seçimin uluslararası demokratik standartların
çoğunu karşıladığını, ancak yine de bazı sorunların dikkate
alınması gerektiğini” açıkladı. AGİT Başkanı Terry Davis
Gürcü liderlere, seçim sonrasında, siyasi olgunluk
göstermeleri ve demokratik sürece saygılı olmaları çağrısını
yaptı. Rusya Federasyonu, AGİT'in seçimle ilgili
değerlendirmesini eleştirmiş ve seçimlerde usulsüzlük
yapıldığını vurgulamıştı. Bunun üzerine AGİT Başkanı Terry
Davis ise Rus yetkililerin elinde bu yönde bir kanıt varsa,
bunu kendilerine sunması gerektiğini belirtmişti.
5 Ocak
Cumartesi günü yapılan devlet başkanlığı seçimlerinde Gürcü
halkı sadece yeni devlet başkanını seçmedi. Bunun yanında,
Gürcü halkının % 71’i Gürcistan’ın NATO’ya üye olmasını ve
halkın % 67’si de parlamento seçimlerinin ilkbahar aylarında
yapılmasını istedi. Saakaşvili, parlamento seçimlerinin 2008
sonbaharında yapılmasını istiyordu.
Seçim
sonuçlarına göre Tiflis’in dışındaki hemen hemen bütün
bölgelerde Saakaşvili önde görünüyor. Gürcistan’ın batısında
bulunan Acaristan’ın kırsal kesiminde Saakaşvili oyların %
60’ını alırken Batum merkezinde oyların % 36’sını
alabilmiştir. Rakibi Gaçeçiladze ise Batum’da oyların %
34’ünü almıştır. Saakaşvili, ülkenin kuzeybatısında bulunan
Yukarı Kodor’da oyların % 80’ini ve Azeri kökenli Gürcistan
vatandaşlarının yaşadığı Tiflis’in güneyinde bulunan
Marneuli bölgesinde oyların % 87’sini almayı başarmıştır.
Ankara’da Gürcistan Büyükelçiliği’nde oy kullanan 68 Gürcü
vatandaşının 46’sı Saakaşvili’ye, 9’u Gamkrelidze’ye ve 6’sı
Gaçeçiladze’ye oy vermiştir.
Saakaşvili,
devlet başkanlığı seçiminde en az oyu 1 milyonu aşkın nüfusu
ile ülke nüfusunun yaklaşık üçte birinin yaşadığı başkent
Tiflis’te almıştır. Tiflis’in en zengin ve aydın semti olan
Vake’de Saakaşvili oyların % 24’ünü alırken, Gaçeçiladze %
52’sini almıştır. Tiflis’in diğer semtleri olan Gıdani’de
Saakaşvili oyların % 32’sini, Gaçeçiladze % 34’ünü;
Didube’de Saakaşvili oyların % 27’sini, Gaçeçiladze %
45’ini; Saburtalo’da Saakaşvili oyların % 25’ini,
Gaçeçiladze % 47’sini almıştır. Saakaşvili, Tiflis’te sadece
iki semtte (Ksanisi ve Çuureti) Gaçeçiladze’yi
geçebilmiştir. Şevardnadze’nin ikamet ettiği Ksanisi’de
Saakaşvili oyların % 48’ini, Gaçeçiladze % 29’unu ve eski
Tiflis olarak bilinen Çuureti’de Saakaşvili oyların %
40’ını, Gaçeçiladze % 37’sini almıştır. Tiflis’te
muhalefetin düzenlediği 7 Kasım mitinginde polisin şiddete
başvurması, Saakaşvili döneminde aydınların baskı altına
alınması, sanatsal faaliyetlere devlet yardımlarının
kısılması, aydınların sahip olduğu binalara el konulması
gibi aydınları küstürecek politikaların uygulanması
başkentte Saakaşvili’nin yenilgisini güçlendirmiştir.
Sonuç olarak,
eski Sovyet cumhuriyeti olan Gürcistan için bu seçim, 2007
sonbaharında düzenlenen protestoların şiddetle
bastırılmasının ardından bir demokrasi sınavı olarak
görülüyordu. Bu sınav sonucunda, Saakaşvili yönetimi
seçimlerin mümkün olduğunca adil olmasını sağlamıştır. Gürcü
halkı da istikrar ve Avrupa-Atlantik dünyası ile bütünleşmek
yönünde oyunu kullanmıştır. Gürcü aydınları Saakaşvili
iktidarından memnun olmadıklarını net bir şekilde sandığa
yansıtmıştır. Gürcü halkı ise Saakaşvili’nin devleti
toparlayıcı politikasını beğendiğini ve halkın refah
düzeyini arttıracak politikalar için söz veren Saakaşvili’yi
bir dönem daha desteklediğini ortaya koymuştur. Ancak,
Saakaşvili’ye desteğini % 60’ların üstüne çıkarmayarak ve
parlamento seçimlerinin Saakaşvili’nin istediği gibi 2008
sonbaharında değil, 2008 ilkbaharında yapılmasını isteyerek,
Gürcistan’da Batı destekli tek adam yönetiminin
kurumsallaşmasını arzulamamış ve Batı tipi demokrasi
istediğini vurgulamıştır. Aslında, 5 Ocak seçimleri devlet
başkanlığının güçlü olduğu Sovyet tipi bir sistemden, Batı
tipi başbakanın güçlü olduğu parlamenter demokrasiye doğru
atılmış ilk adım olarak Gürcistan tarihine geçecek gibi
görünmektedir.
|