NATO Bükreş Zirvesi’nin Azerbaycan ve Ermenistan için Önemi

03.04.2008
Hasan Kanbolat
ASAM

 

NATO Ülkeleri Devlet ve Hükümet Başkanları, dün başlayan NATO Bükreş Zirvesi için biraraya geldi. Bükreş Zirvesi’nde Arnavutluk, Hırvatistan ve Makedonya'ya NATO üyeliği için resmî davet yapılması; Ukrayna ve Gürcistan'ın ise NATO üyeliği için kapıyı aralayan MAP’a (Üyelik Eylem Planı) dâhil edilmesi bekleniyor. Böylece NATO, Bükreş Zirvesi’nde Güney Kafkasya’yı da kapsayacak şekilde doğuya doğru genişlemeye devam etmek istiyor.

Zirvede Güney Kafkasya’nın üç ülkesinden sadece biri (Gürcistan) gündemde olacak. Gürcistan’ın NATO üyeliğinin önündeki en büyük engel olarak fiilen (de facto) Gürcistan’dan bağımsız olan Abhazya ve Güney Osetya bulunuyor. Bükreş Zirvesi’nde Gürcistan için NATO’nun kapıları açılırsa Rusya Federasyonu’nun Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlık kararlarını tanıma olasılığı artabilir. Bu durum Gürcistan’ı 2008 yazında sıcak çatışmaya çekebilir. Devlet başkanlığındaki görevi süresince yıpranan Saakaşvili, iktidarını güçlendirmek ve NATO ile AB kapılarını hızla açabilmek için Abhazya ve Güney Osetya’ya karşı güç kullanabilir.

Gürcistan’dan dolayı Güney Kafkasya’nın diğer iki ülkesi (Azerbaycan ve Ermenistan) gölgede kalıyor. Ancak, 17 Şubat’ta Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesi Güney Kafkasya’da Abhazya ve Güney Osetya’dan dolayı Gürcistan’ı nasıl etkilediyse, Dağlık (Yukarı) Karabağ’dan dolayı Azerbaycan ve Ermenistan’ı da etkilemiştir. Ermenistan, Kosova’nın bağımsızlığına olumlu bakarken, Azerbaycan olumlu bakmamaktadır. Ancak, Azerbaycan ile birlikte Ermenistan da Rusya Federasyonu ile paralel davranarak bağımsızlığını ilan eden Kosova'yı tanımama kararlılığını sürdürmektedir. Bakü’nün ve Erivan’ın Kosova’yı tanımaması, Avrupa-Atlantik dünyası ile uzlaşmadıkları anlamına da gelmiyor. Bakü, Avrupa-Atlantik dünyası ve NATO ile iyi ilişkiler içerisinde. Ancak, Kosova’nın bağımsızlığının Dağlık Karabağ için örnek teşkil etmesinden kaygılanan Azerbaycan, Kosova’da Türkiye ile birlikte görev yapan barış gücü askerlerini geri çekti. Ermenistan da Avrupa-Atlantik dünyası ile ilişkilerini geliştirme çabası içinde. Kosova'da, barış gücü misyonu çerçevesinde hizmet veren ülkeler arasında Ermenistan da yer almakta. Yunan Birliği içinde bulunan Ermeni barış gücü askerleri en son 1 Aralık 2007'de Kosova’ya gittiler. Kosova'da bulunan 12. Barış Gücü Birliği 7. Grubu’nda 34 Ermeni asker görev yapıyor.

Bükreş Zirvesi’nde Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev, Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan’la bir araya gelecek. Azerbaycan ve Ermenistan için 2008 yılına devlet başkanlığı seçimi damgasını vurdu. 19 Şubat’ta Ermenistan’da devlet başkanlığı seçimi yapıldı. 15 Ekim’de de Azerbaycan’da devlet başkanlığı seçimi yapılacak. Kremlin, Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlık kararlarını tanırsa, söz konusu karar sonrasında Ermenistan, Dağlık Karabağ’ı tanımak için harekete geçebilir. Böyle bir durum, petro-dolar zengini genç İlham Aliyev’in tarihe geçebilmek ve ölünceye kadar lider olabilmek için Ermenistan’a karşı savaş açmasına neden olabilir.

 

 

BU KATEGORİNİN TÜM HABERLERİ

 

 

..
...