|
 NATO
Ülkeleri Devlet ve Hükümet
Başkanları, 2-4 Nisan 2008
tarihleri arasında yapılacak
olan NATO Bükreş Zirvesi için
bir araya geldi.
Bükreş Zirvesi’nin NATO’nun
doğuya doğru genişlemesinin en
önemli kilometre taşı olması
bekleniyor. Zirvede Arnavutluk,
Hırvatistan ve Makedonya'ya NATO
üyeliği için resmî davet
yapılması bekleniyor. Zirvenin
gündemindeki bir diğer konu ise,
Ukrayna ve Gürcistan'ın NATO’nun
kapılarını aralayan MAP’e
(Üyelik Eylem Planı) dâhil
edilmesidir. Vaşington, Almanya
ve Fransa’nın karşı çıkmalarına
ve süreci erken bulmalarına
rağmen MAP’e Gürcistan ve
Ukrayna’nın dâhil olmasını
sağlamak istiyor. 19 Mart’ta da
Kanada ve NATO’nun dokuz yeni
üyesi (Bulgaristan, Estonya,
Letonya, Litvanya, Polonya,
Romanya, Slovakya, Slovenya ve
Çek Cumhuriyeti) Vaşington’un
söz konusu kararını
desteklediklerini
açıklamışlardı.
ABD Başkanı George W. Bush,
Başkanın Ulusal Güvenlik
danışmanı Stephen Hardley’in
ifadesiyle “turuncu devrimle
demokrasiyi seçen Ukraynalılara
moral vermek, Ukrayna’nın NATO
üyeliğini desteklediğini
göstermek ve Bükreş'teki NATO
Zirvesi’nden Ukrayna’nın üyeliği
konusunda olumlu sinyal
çıkmasına katkıda bulunmak için”
31 Mart’ta Kiev’e gitmişti. Bush
1 Nisan’da Ukrayna’nın başkenti
Kiev’den yaptığı açıklamada,
Ukrayna ve Gürcistan'ın NATO'ya
katılma sürecine başlama
girişimleriyle Avrupa'da bir ABD
füze savunma sistemi
konuşlandırma planları arasında
bir ilişki olmadığını
belirtmişti. Bush’a göre
Avrupa’da kurulmak istenilen
füze savunma sistemi Rusya
Federasyonu’ndan değil Ortadoğu
ülkelerinden gelebilecek
tehditleri hedef almaktadır.
Bush, daha önce, Kremlin’e füze
savunma sisteminin radar
tesislerinde Rus uzmanların da
çalışması önerisinde bulunmuştu.
Kiev'deki görüşmeler sonrasında
Bush, bölgede ve dünya genelinde
güvenliğin ve özgürlüğün
gelişmesine yardım edeceği için
Ukrayna ve Gürcistan'a Üyelik
Eylem Planı (MAP) verilmesi
gerektiği inancını yenilemişti.
Rusya Federasyonu ise Baltık
ülkelerinden sonra diğer eski
Sovyet ülkelerinin de (Ukrayna
ve Gürcistan) NATO üyeliği
yönündeki girişimlerine ve
ABD'nin Polonya ve Çek
Cumhuriyeti'nde füze ve radar
sistemi yerleştirme planlarına
karşı çıkıyor. Bush’un Bükreş’te
yapılmaya başlanılan NATO
zirvesinden sonra Rusya
Federasyonu’na giderek Putin ile
görüşmesi ve ABD’nin Avrupa’da
kurmayı planladığı füze savar
sistemin de ele alınması
bekleniyor.
Gürcistan’ın NATO üyeliğinin
önündeki en büyük engel fiilen
(de facto) Gürcistan’dan
bağımsız olan Abhazya ve Güney
Osetya. Gürcistan Devlet Başkanı
Mikheil Saakaşvili de bunun
farkında. Bunun için Saakaşvili,
Bükreş Zirvesi öncesi
görüşmelerini ve politika
önerilerini hızlandırmıştı.
17-20 Mart tarihleri arasında
ABD’yi resmen ziyaret ederek
Abhazya ve Güney Osetya
sorunlarının çözümü için
Vaşington’dan yardım istemişti.
29 Mart’ta da Abhazya'ya,
Gürcistan'ın toprak bütünlüğü
temelinde, sınırsız tam
federalizm, güvenlik ve sağlam
gelişme teminatı altında
özerklik statüsü önermişti. Bu
plana göre, Abhazya’ya merkeze
bağlı devlet başkanı yardımcısı
statüsünde geniş temsilcilik
önerilmişti. Ancak Abhazya
lideri Sergey Bagapş,
'Abhazya'nın bağımsızlığı
satılık değildir' diyerek geniş
özerklik önerisini reddetmişti.
Sonuç olarak, şayet Bükreş
Zirvesi’nde Gürcistan için
NATO’nun kapıları açılırsa Rusya
Federasyonu’nun Abhazya ve Güney
Osetya’nın bağımsızlık
kararlarını tanıma olasılığı
artabilir ve bu durum
Gürcistan’ın 2008 yazında sıcak
bir çatışmaya girme ihtimalini
beraberinde getirebilir.
|