30.10.2008 – 02.11.2008 tarihleri arasında Rusya’nın başkenti Moskova’da “Dünya Rus Hemşerileri Konferansı” yapıldı.

Konferansa dünyanın 81 ülkesinden 350 temsilci katıldı. Türkiye’den Kafkas Dernekleri Federasyonu adına temsilci olarak ben (Ankuab Gunda Korkut) katıldım.

Rus bilim adamlarının araştırmaları neticesinde; Rusya'nın her yıl 900 bin nüfus kaybına uğradığını (ölüm, ülkeyi terk etme vb.) ve nüfus kaybının bu şekilde devam etmesi halinde Rusya Federasyonu'nun kısa bir süre sonra çok büyük sorunlarla karşılaşacağı belirtildi. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Putin’in bu sorunu çözmeye yönelik oluşturulan “Geri Dönüş Destek Programını” onaylamasından sonra, birincisi geçen yıl Sn.Petersburg’da düzenlenen  ”Dünya Hemşerileri Konferansı”nın ikincisi bu yıl da Moskova’da düzenlendi.  

Türkiye’nin ilk defa katıldığı bu Konferansta Çerkes diasporasını temsilen 3 ülke vardı. Bunlar Türkiye, Suriye ve Ürdün idi.

Konferansı Rusya Federasyonu Dış İşleri Bakanı Sergey Lavrov yönetti. Konferansa Rusya Federasyonu Dış İşleri Bakanlığı Yurt Dışındaki Hemşerilerle, Çalışma Başkanı Çepurin A, Moskova belediye başkanı Lujkov, Rus Hemşerilerinin organizasyonu başkanı Şalabanob, Kral Dinastya'dan gelen Romanov, yazar Moyakovski'nin kızı Elena Moyakovskaya, Latviya parlamentosundan Jdanova T. gibi birçok kişi katıldı.

Konferans, Rusya Devlet Başkanı Medvedev'den gelen mesajın okunması ile başladı. Medvedev mesajında konferansa çalışmalarında başarılar diliyordu. Devamında Dış İşleri Bakanı Lavrov S. konuşma yaparak, geri dönüşün Rusya için ne kadar önemli olduğunu, bu sene Kafkasya'da yaşanan olaylarla (Güney Osetya ve Abhazya) ilgili diasporanın çok zayıf kaldığını, sesini duyurmadığını bu nedenle enformasyon savaşını kaybettiklerini ve bunun için çalışmalar yapılması gerektiğini söyledi. Tüm konuşmacılar da Güney Osetya ve Abhazya konusuna değindiler.

Abhazya adına konuşma yapan A.Straniçkin (baş bakan yardımcısı) Rus devletine Abhazya’yı tanıdığı ve zor günlerinde desteklediği için teşekkür etti.

Birinci günün sonunda Kafkas Dernekleri Federasyonu tarafından hazırlanmış Türkiye'deki Çerkes diasporasının istek ve taleplerinin yazılı olduğu dosyayı Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı'nın, yurt dışındaki hemşerilerle çalışma Başkanı Çepurin’e teslim ettim.

Konferansın ikinci günü ise 5 ayrı konunun görüşüldüğü yuvarlak masa toplantıları halinde devam etti. Ben Türkiye’deki Çerkes diasporasının sorunları ile ilgili olduğu için ”Rusya Federasyonunun "Yurt Dışındaki Hemşeriler İçin Devlet Politikası” isimli toplantıya katıldım. Diğer konular kültür, dil, sosyal sorunlar ile ilgili idi. Toplantıyı geri dönüş ile ilgili çalışmalar komisyonu grup başkanı Gusov V. ile etnik gruplar ve etnik kültürler sosyal grup komisyonu başkanı Tişkov V. yönettiler. Yuvarlak masaya Ukraina, Latvia, Çek Cumhuriyeti, Finlandiya, Gürcistan, Romanya, Özbekistan, Litvanya, Slovenya, Moldovya, Küba, Ürdün (Çerkes diasporasını temsilen), Türkiye (Çerkes diasporasını temsilen) v.b ülkelerden temsilciler katıldılar. Birinci konu kimler Rus hemşerisi, kimler değil üzerineydi. İkinci konu ise 1999 yılında çıkarılan Federasyon Kanunundaki değişikliklere ilişkin görüş ve istekler ile ilgili idi.

Türkiye Kafkas Dernekleri Federasyonu adına söz aldım. Konuşmama Türkiye’de yaşayan Çerkes diasporasının nüfusunun yaklaşık 6 milyon olduğunu, Türkiye’deki Kafkas Dernekleri Federasyonu'na 56 derneğin üye olduğunu ve  “Geri Dönüş Programını” yakından takip ettiğimizi anlatarak başladım. Türkiye’de yaşayan Çerkes diasporasının, kendi isteği dışında 144 yıl önce sürgün edildiklerini ve 24 Mayıs 1999'da alınan Rusya Federasyonun No:99 kanuna göre Türkiye’deki Çerkes diasporasının Rus Hemşerisi olarak kabul edilmesi gerektiğini anlattım.

Geri dönüşü kolaylaştırmak için, Rusya Federasyonu'nun “Rusya Federasyonu Vatandaşlık” kanunda yer alan “Rusya Federasyonu vatandaşlığı almak isteyenlerin doğdukları ülkenin vatandaşlığından vazgeçmesi gerekir” ibaresinin kaldırılmasını talep ettim.

Toplantıya katılanlar, diasporada yaşayan Çerkeslerin, Rusya hemşerisi olduklarını kabul ettiklerini dile getirdiler. Tişkov V. ise kanundaki değişikleri tartışmak gerektirdiğini belirtti.

Toplantıya Dumanın ikinci başkanı Jernovski V. de katıldı. Jernovski; "yurt  dışındaki hemşerilerin, sorunlarını bize bildirmesi gerekli aksi takdirde bizler bunları bilemeyiz" diye konuştu.

 

 

                                                        

                                                                                      Gunda KORKUT (ANKUAB)