|
27.02.2008
KBC Parlamentosu Basın
Bürosu.
Adıge Psalhe gazetesi.
Çev: Ergun Yıldız - KBC / KAFFED
Yakın
zaman önce Kabardey Balkar Cumhuriyeti Parlamentosu’nda
‘Eğitim Yasası’ ele alınarak çeşitli değişiklikler yapıldı.
Bu değişiklikler hakkında detaylı bilgi almak üzere, eğitim
bilim ve sağlık komitesi başkan yardımcısı Dade Sufedin ile
bir görüşme yaptık.
Eğitimde cumhuriyetin yasalarının değiştirilmesine niçin
itiyaç duyuldu?
Bu değişikliklerin nedeni Cumhuriyetin yasalarını federal
yasalara uydurma ihtiyacıdır.
Bildiğiniz
gibi 1 Aralık 2007 tarihinde “eğitim standardının
değiştirilmesine dair” federal yasa kabul edildi ve bu
yasaya dayanarak eğitim standartlarında değişikliğe gidildi.
Eskiden
mevcut olan sistemde, Federal ve yerel standartlara uygun
bir program oluşturulur, buna eğitim kurumu da gerekli
katkıyı yapardı.
Artık bu
iki bölümlü eğitim sistemi yok.
Federal
yasayı çıkartanların ifadesine göre bu farklı iki bölümlü
sistem eğitim standardının düşmesine neden oluyormuş
RF yasasında yapılan bu “Eğitime yönelik” yasa değişikliği
neye hizmet ediyor, amacı nedir?
Her şeyden
önce, yasayı hazırlayanların ifadesine göre; bu değişiklik
ile eğitim alanındaki yasalar RF anayasasına uydurulmuş
olacak.
Böylelikle
şimdiki devlet eğitim standardının gerektirdiği tüm
kurallar, benzer şekilde tüm devlet okullarında uygulanmak
zorunda olacak.
Örneğin
yeterlilik sınavları ülkenin her yerinde aynı olacak, eğitim
müfredatı ve eğitim biçimi her bölgede aynı olacak. Eğitimin
kontrolü ve başarısı daha kolay izlenebilir olacak.
Eğitim yasasından yerel ve bölgesel standardın ortadan
kaldırılması, küçük halkların dilini kültürünü koruma ve
geliştirme şanslarını yok etmeyecek mi?
Bu konuda
şu anda birçok tartışma sürüyor açıkçası.
Bu yasanın
geçmişte okutulan halklara yönelik müfredatı ortadan
kaldırmadığını söylemek gerek.
Yeni yasada
neyin nasıl ne kadar okutulacağı konusunda hiçbir bilgi yok,
fakat her durumda yeni yasanın RF anayasasıyla çelişmemesi
gerekiyor.
Anayasanın
68/3 maddesi RF’da yaşayan tüm haklara anadillerini koruma
geliştirme ve öğrenme hakkı tanıyor.
Bu haklar
43, 68, 71, 72 maddeleri ile “eğitime yönelik” 29 maddesinde
de yer alıyor.
Dolayısıyla
bu yasanın uygulanma biçimi hiçbir şekilde anayasa ile
çelişmemek durumundadır.
Bildiğimiz kadarı ile bu karar Duma’da alındı, küçük
halkların temsilcileri ve RF’nin yasa hazırlık birimlerinden
bilim adamları da itiraz etmesine rağmen bu kanun kabul
edildi.
Evet.
Dumanın 50’den fazla üyesi bu yasanın kabulüne karşı
çıktılar, ilk oylamada bunun kabulü üzerine Kuzey Osetya(Alania)
Parlamentosu, Krasnodar Yasama Konseyi, Tataristan Halk
Sovyeti ve Kaberdey-Balkar Parlamentosu prezidyumu eğitim
yasasının daha önceden olduğu gibi üç ayrı temel üzerinde
devam etmesini talep ederek, federasyon üst komitesinde
itiraz ettiler.
Bizler de
eğitim sisteminin değiştirilmesi için yapılan bu
hazırlıkların durdurulmasını ve mevcut yapının devam
etmesini talep ettik.
Bize göre
şu ana kadar yürürlükte olan eğitim yasasının yeni yasaya
uydurulması ne yapısal ne de yasal altyapısı bakımından tam
olarak mümkün değildir.
Ayrıca da
bu yeni yasa konusunda yerel bölgelerde tartışma ve görüş
belirtme imkanı dahi verilmedi.
RF’yi
oluşturan birimlerin bu yeni yasa hakkındaki görüşleri,
önerileri veya itirazları da yeni yasada tam olarak yer
almış değil.
Eğitim
kurumlarının da bu yeni yasa hakkında pek çok pratik
sorunları ve bir çok soruları var, kısaca söylersek yasada
bu hali ile anlaşılmamış ve netleşmemiş pek çok konu var.
Yeni yasada ortaya konulan standartlar pratik yaşama nasıl
uygulanacak, kim bunun çalışmasını yürütecek, halkların ve
bölgelerin durumuna uygun değişiklikler veya gereklilikler
bu yasaya nasıl uyarlanacak?
Bu yeni
yasanın pratik uygulama biçimi RF hükümetinin alacağı
kararlar göre olacaktır.
Bu
uygulamanın işlerlik kazanmasında, Federasyonu oluşturan
bölgelerin ve cumhuriyetlerin nasıl yer alacağı hala net
olarak ortaya konulabilmiş değil.
Bizdeki
devlet sistemi başka ülkelere benzemez, bizim ülkemizde
halkların ve bölgelerin durumu göz önünde tutulmak
zorundadır.
RF’yi
oluşturan yapıların dörtte biri halk/devlet veya halk/bölge
yapılanması biçimindedir.
Sadece
Kuzey Kafkasya’da halk/devlet, halk/bölge idari
yapılanmaları biçiminde 13 ayrı birim mevcuttur ve bu
birimlerin sınırları içinde şu anda 20 milyon insan
yaşamaktadır.
Şunu da
hiçbir zaman unutmamak gerekir; RF, toprakları içerisinde
eğitim sistemini iyileştirmek ve geliştirmek amacındaysa ve
bunun çarelerini arıyorsa;
bu
çalışmayı, cumhuriyetleri ve halkları, onların okullarını,
onların dillerini ve kültürlerinin canlandırılması gereğini
de göz önünde tutarak yapmak zorundadır.
Okullarda
bölgeye ve o bölgedeki halka dair farklı özellikler var.
Bundan
kaynaklanmak üzere; eğitimde hakların ve kültürlerinin
okutulması başlığı altında devlet politikası da mevcuttur.
Eğitim
yasasının hazırlanmasına çalışması gereken sadece RF eğitim
ve bilim bakanlığının çalışanları değildir.
Bu
hazırlıklara RF’yi oluşturan cumhuriyetlerin eğitim
alanındaki temsilcileri de katılmalı, bu tür yasalar
öncelikle bölgelerde ele alınarak tartışılmalıdır.
Eğitimciler
bu konuda görüş bildirmelidir, üniversitelerden bilim
adamları bu konuda görüş bildirmelidir, hatta anne babalar
bu konuda görüş bildirmelidir.
Çünkü bu
tür bir yasa, ülkede yaşayan milyonlarca insanın özgürlüğünü
doğrudan etkileyebilecektir, o nedenle yasa her bölgeye her
ve her okula kendi özgün durumuna göre katkı/ etki yapabilme
serbestisi vermelidir. |