|
Adıgey Cumhuriyeti
ekonomisinde gelişmeler yaşanmaya başladı. Somut kazanımlar
var yatırım projeleri belirleniyor ve hayata geçiriliyor.
Adıge Makh gazetesi baş redaktörü, bu konular ve hayatın
diğer alanlarında insanları endişelendiren konulara yönelik
Adıgey Cumhuriyeti Başkanı Thak’uşıne Aslan’a çeşitli
sorular yöneltti.
Sayın Başkan,
yasama ve yürütme organları ile beraber, uyum içinde
çalışıyorsunuz. Ekonominin gelişmesinde bu çalışmaların
büyük yarar sağladığına şüphe yok. Bu birlikteliğin
cumhuriyette yaşayanlara örnek olması ve dolayısıyla
seçimlerin yapılacağı günde halkın bu şekil bir birlik
içinde olabileceğine inanıyor musunuz?
T.Aslan:
R.F. Devlet Duması’nda bizi temsil edecek milletvekilimiz
olup olmayacağı seçimlere katılacak seçmen sayısına bağlı.
Dolayısıyla diğer öznelerden geride kalmayı, içlerinde daha
kötü bir konumda olmamızı istemiyorum. İnsanlarımızın da
bunun bilincinde olduklarını düşünüyorum. Sağlık
çalışanları, eğitimciler, iş adamları ve diğer alanlarda
çalışanlarla toplantılar yaptım ve hala bu görüşmelere devam
ediyorum. Bu görüşmelerde, insanların umursamaz
tavırlarından uzaklaştıklarını, seçimlere aktif olarak
katılma düşüncesine sahip olduklarını gözlemledim.
Geçtiğimiz
günlerde yapılan Adıgey Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu olağan
toplantısında, Ekonomi ve Ticaret Bakanı Matıjj Aslan, bu
yılın ilk dokuz ayını değerlendirdi. Onun ifadesine göre;
Adıgey’de ekonomi alanında iyi gelişmeler yaşandı. Buna
rağmen, hangi alanlar sizi memnun etti, hangi alanlarda
memnun değildiniz?
T.Aslan:
Hükümet olarak çalışmaya başladığımız 9 ay oldu. Bu zaman
içersinde elimizden geleni yaptık. Ekonomi alanında
cumhuriyeti içinde bulunduğu güç durumdan kurtarmak için,
elimizdeki imkanları seferber ederek çalıştık.
Gerçekleştiremediğimiz konularda var. Ancak ekonominin
hareketlenmesini sağladık. Kazanımlar elde ettik, daha yoğun
çalışmamız gereken alanlarda ortaya çıktı.
Tarım çalışanları
çalışmalarını arttırdılar. Bu yıl elde edilen ürün bizi çok
memnun etti. Rusya genelinde bu alanda ilk sıralarda yer
aldık. Birçok yatırım anlaşması imzaladık. Hali hazırda
olanların sayısı da az değil. İşletmelerimizi ayağa
kaldırdığımız herkesçe aşikar. Sözgelimi, yeniden üretime
geçirdiğimiz ispirto fabrikası 330 kişiye iş imkanı sağladı.
Şekerleme fabrikasına, insanların iş imkanı bulması ve işsiz
sayısının azalması için 10 milyon Ruble destek sağladık.
Bira fabrikası da kısa zamanda üretime başlayacak. Bunun
gibi bir çok örnek verilebilir. Verdiğimiz sözleri yerine
getiriyoruz, fayda sağlayacak işletmelere destek vererek
kalkınmalarını sağlıyoruz. Bundan dolayı cumhuriyet ve
farklı bütçelere katkıları daha fazla oluyor ve yaşam
standartları da daha iyi seviyelere yükselebiliyor. Devlet
politikası işte bunun üzerine kurulu. Bizimde amacımız:
İnsanların yaşam kalitesini daha iyi seviyeye yükseltmektir.
Cumhuriyette
görev yapan federal birimlerin Krasnodar Kray’a
kaydırılması, insanları büyük ölçüde endişelendiriyor. Bu
sorunun önüne geçebildiniz mi? Adıgey’in Krasnodar Kray’a
bağlanma tehlikesi hala söz konusu mu?
T.Aslan:
Adıgey’in Krasnodar Kray’a bağlanmasının söz konusu
olmadığını defalarca kez söyledim. R.F. Başkanı Putin de
böyle bir şey olmadığının altını çizdi. Yakın zamanda
Başbakan seçilen Viktor Zubkov da bunu bize söyledi. Politik
gücü olmayan kişiler, politik güç elde etmek için bu olayı
gündeme taşıyorlar. Geçen seçimlerde de bunu daha çok
gündeme getirdiler. Hala bundan faydalanma arzusunda
olanların olduğu sanıyorum. Bana göre, insanlar bunları
ayırt edebiliyorlar. Ancak şimdiye kadar cumhuriyetteki
federal birimlerin kapatıldığı doğru. Bizi çok
endişelendiren bu gelişmeyi nasıl durduracağımızı bilmeden
uzun süre takip ettik. Her nasılsa da, bu endişeyi bertaraf
ederek, sorunun önüne geçtik. Elçimiz, Kudrin ile bir
görüşme gerçekleştirdi. Bende R.F. Başbakanı ve Güney
Federal Bölgesi Yetkili Temsilcisi ile görüştüm. Şuanda bu
kurumların tekrar geri döndürülmesi için çalışıyoruz.
Maykop Devlet
Teknoloji Üniversitesi tarafından Adıgey Cumhuriyeti de
uygulanan ulusal projelere yönelik sosyolojik araştırmalar
düzenlemişti. Buna göre, sağlık ve eğitime bağlı projeler
daha iyi uygulanıyor. Buna bakış açısına katılıyor musunuz?
T.Aslan:
Katılıyorum ve konut projesinin düzgün uygulanmadığını
biliyorum. İnşaat sektörü geride kalıyor, buna bağlı bir çok
sorun var. Bu alanda çalışmalar yapıyoruz. Tarıma sektörü
bir çok kişiye fayda sağladı: hayvan alabilecek ve tarım
alanlarını işleyebilecek maddi güce sahip oldular. Eğitim ve
sağlığa bağlı projeler daha çok ilerlediler. Bunların
sayesinde, okullarımızda temel materyaller gelişti. Günümüz
standartlarında araç gereçlere sahip oldular. Başarılı
öğretmenlere 100 er bin Ruble verildiğini biliyorsunuz.
Hastanelerimize tahsis ettiğimiz yeni sağlık araç ve
gereçler yüksek kalitededirler. Bunlar bize gurur veriyor.
Ulusal projelerin hala sonuca ulaşmadığını ve buna bağlı
çalışmalara devam edeceğimizi ifade etmek gerekir.
Sosyolojik araştırmaların sonuçlarına göre belirli
değerlendirmeler yaptık, daha çok önem vermemiz gereken
alanlar da ortaya çıkmış oldu.
Geride kalan 5
yılda Adıgey’in federal merkezle uyum içinde çalışmadığını,
federal programlardan uzaklaşıldığını, şuanda bu
programların hepsine uyulması gerektiğini söylemiştiniz.
Bunu başarabildiniz mi?
T.Aslan:
Evet başardık. Bütün federal programlara katıldık. Bunlar
ekonomimizi daha iyi olmasını sağlayacak programlar. Büyük
faydaları gelecek, çünkü bütçemize para tahsisatı hala
sürüyor.Turizmin genişletilmesi, doğalgazın insanlara
ulaştırılması, yolların yapımı, insanların konut sahibi
olmaları kısaca, hayatın değişik alanlarına yönelik
programlarımız var. Karamsarlık söz konusu değil.
Çalışmalarımızın durumu memnun edici düzeyde.
Gıda
fiyatlarında artış yaşandığında, hükümet olarak bir arada
uyum içinde çalıştınız. Pazarları ve dükkânları gezerek
belirli değerlendirmeler yaptınız. Farklı ürünlerde % 10 ve
daha fazla oranda fiyatları aşağı çekebildiniz. Fiyatların
kontrol edilmesi kolay bir iş değil. Ancak ilerde de aynı
durumla karşılaşmayacağımızın garantisi var mı?
T.Aslan:
Fiyatların kontrol altına alınabilmesi için üretimin artması
gerek. Size satılan gıdanın fiyatını nasıl istediğiniz gibi
belirleyeceksiniz? Böyle olmuyor. Tarımsal kalkınmanın daha
da hızlandırılması, fabrikaların üretime geçmesi gerekiyor.
Gece gündüz demeden bunun için çalışıyoruz. Süt ürünlerdeki
fiyat artışının sebebi sığır sayısındaki azalmadan
kaynaklanıyor. Et konusunda aynı neden söz konusu.
Çiftçilerin toprak sorunlarını çözümlüyoruz. Yakın zamanda
Krasnogvardeyske rayonundaydım. Ç’ıç’ Doleybiy yönetimindeki
Kolhoz besi hanesi en iyiler arasında yer alıyor. Ülkemizin
geçmişten bu yana gurur kaynağı olan alaca sığırı
besliyorlar. Sadece sattıkları sütten 3 milyon Ruble kazanç
elde ediyorlar. İşte bunun gibileri örnek almalıyız.
İnsanlar elleri bağlı oturarak, yaşama imkânının
olmayacağını anladılar. Devlet size destek verirken niye
oturacaksınız? Sığır besleyen kişilerin sayısı artıyor,
çiftçilerde üretim yapmak için toraklarına yöneliyorlar.
Bunlara sevinmemek elde değil ve daha öncede söylediğim
gibi, gıda fiyatlarının kontrol edilmesinde de büyük fayda
sağlayacak çalışmalar bunlardır.
İnsanları
keyifli ve huzurlu gördüğünüzü, yakında geçmişte bir
toplantıda söylemiştiniz. Peki sizce bu neden kaynaklanıyor?
T.Aslan:
Bunu daha çok tarım çalışanlarına yönelik söylemiştim.
Çiftçi yıl boyunca arazide bulunuyor ve birçok zorluk
yaşıyor. Peki neye güveniyor? Zengin ürün alarak onu iyi
fiyatla satmayı, borcunu geri ödemeyi, kendisine de bir şey
kalması için uğraşıyor. Üzücü olsa da, şimdiye kadar
çiftçinin böyle bir imkanı yoktu, buna bağlı olarak işlediği
fazla bir alanda yoktu. Ancak bu yıl, buğdayda, ayçiçeğinde
ve diğer kültür bitkilerindeki fiyat artışından dolayı
kazanç sağlayabildiler. Bunun anlamı küçük değildir.
Yakın zamanda
cumhuriyetimiz Sivil Meclis sahibi oldu. Her öznede olması
gerektiği için mi, yoksa fayda sağlayacağına inanarak mı
meclisi oluşturdunuz? Bundan ne bekliyorsunuz?
T.Aslan:
Sivil Meclisi diğer öznelerin içinde sırıtmamak için
kurmadık. Sivil Meclisin gerekli olduğunu düşünüyorum.
Cumhuriyette yaşananlara değer verenler, kanunu elinde tutan
insanları takip edenler ve danışmanların sayısı arttıkça
daha çok faydalı olacağına inanıyorum. Sivil Meclis yanında,
cumhuriyette kurulan değişik toplum organizasyonları ile
görüşmeler yapacağım. Hepsinin isteklerini ve insanların
yaşam şekillerine bağlı olarak gündeme getirdikleri konuları
değerlendiriyorum.
Söyleşimizin
sonunda ilk soruya dönmek istiyorum. Size göre federal
merkez, yaklaşan seçimlerde Adıgey’de yaşayan insanların
katılımına göre mi bize karşı bir tutum sergileyecek?
T.Aslan:
Bir ülkede yaşıyoruz ve aynı kanunları uyguluyoruz. Bize
güvendikleri gibi seçimlerin aktif olamazsak, bize karşı
daha kötü olacaklarını söylemiyorum. Ancak bize tahsis
ettikleri ödenekten fayda sağlamamızdan daha çok, bize
yardımcı olmaları ve yönelmelerini umut ederek federal
programlara da dahil olup, bir çok alanda merkezin bize
sağladığı faydaları ve bize duydukları güveni karşılıksız
bırakırsak bunu uygun bulmuyorum. Bu nedenle bu konuyu böyle
değerlendirirsek daha iyi olur.
Bize vakit
ayırdığınız için teşekkürler.
T.Aslan:
Bende teşekkür ederim.
|