|
Gelini içeri almanın büyük olan töreni yapıldıktan sonra,
kaynana ile yeni gelinin tanışması için yapılan küçük bir
törendir.
Bunun için çok sayıda kesilmek üzere kaz, koyun, yanında bal
hazırlanır. Mahallenin yaşlı kadınları çağrılır. Bu
yapılacak törende erkeklerin işi yoktur, onlar katılmazlar.
Gelen insan sayısına göre Sofra kurulur, mahallenin yaşlı
kadınları sofraya oturduktan sonra, gelinin yüzü görülecek
şekilde sofranın kurulduğu odaya alınır. Yaşlı kadınların
hepsi kalkıp sıra ile gelinle kucaklaşarak tanışır. Geline
herkes kendine göre güzel khakhular(iyi dilekler) söyler.
мыр уи гуашэм къыпхуищ1а псэлъапщ1эщ, т1асэ. Дияпэк1э
упсэлэну хуит ухъуащ. Ф1ыгъук1э Алыхьым уригъапсалъэ. –
жа1эр.
Bu yemekli töreni kaynanan, seni kendisine konuşturmak için
yaptı güzelim. Artık konuşmak için serbestsin. Allah ikinize
de gelecek günlerde her zaman tatlı, güzel muhabbetler nasip
etsin.
Orada kaynanası kalkıp gelininin yanında durmaz ayıp
sayılır. Ancak oturduğu yerden izler. O törende tanışanlar
mahallenin yaşlı kadınlarından, yakın komşular, mahalleli ve
akrabalarıdır. Gelen kadınlar gelini kendisi ile konuşturma
hediyesi verirler. Bu verilen hediyeye psalapşe(псэлъап1щ1э)
denir.
Şöyle söyledikleri de oluyor:
Bu kaynananın eltisinin güzelim, onunla da artık
konuşabilirsin.
Bu ayaküstü yapılan tanışmadan sonra gelini odadan dışarıya
çıkarıp, kadınlar kendi aralarında yemeklerini yiyip
eğlenirler.
Gelin baba evine götürülüp geldikten sonra bu törende
kendisine hediye getirenlere karşılık olarak, mutlaka
herkese birer hediye vermesi gerekir. Burada hediye vermede
akrabalarla diğerleri arasında ayırım yapılmaz. Bunun adı
"psalapşe ıha"(псэлъап1щ1э 1ыхьа) dır.
Adıge Şenxabze Gazetesi. 1990.
Къуэшырыкъуей (кенжэ). Къабэрдей –Kuaşırıkuaey(Kenja).
Kaberdey.
Гъущ1апщэ бабуху – Guaşapşa Babux
Çeviri: Atalık Rafet
kafkasfederasyonu.org
УНЭИШЭ Ц1ЫК1У
(Kaynana ile yeni gelinin, tanışma töreni)
Унэишэшхуэрь ящ1а нэужь ящ1 унэ ишэ ц1ык1ур. Гуащэр нысаш1эм
щтехьар унэ ишэ 1цык1уращ.
Абы джэд къаз куэд ягъэхьэзыр, фо куэду ягъэхэзыр, мэл
яук1ыри, хьаблэ фызхэр къызэхуашэс.(унэ ишэ ц1ык1ум л1ым и
1уэху хэлыжкъым).
1энэм тепшек пщык1уз, сэ сщ1эрэ фызыжь псори зэрышхэфын
хуэдэу нэгъуэщ1эхэри трагъубэ. Фызыж псори къотысэк1ри,
1энэм а псори телъу нысащ1эр и щхьатедзэр дэхьеяуа, и
нэк1ур ялъагъу къыщ1ашэ. Фызыжьу хъуар абдежым тохьахэри,
1эпл1э хуащ1, йохъухъухэр:
-мыр уи гуашэм къыпхуищ1а псэлъапщ1эщ, т1асэ. Дияпэк1э
упсэлэну хуит ухъуащ. Ф1ыгъук1э Алыхьым уригъапсалъэ. –
жа1эр.
И гуащэр абдежым къатэджу и нысэм бгъэдыхьаркъым, емук1щ.
Ауэ шысу къоплъэр. Техьар гъунэгъу фызыжьхэр, я благъэ,
1ыхьлы фызыжьхэрщ. Абыхэм псэлапщ1э 1ыха ят.
Мыпхуэдэу щыжьа1и мэхъу.
-мыр уи гуащэнысэгъум и псэлъапщ1эщ, т1асэ, абык1и
уепсэлъэну уъуитщ.
Ар зэф1эк1а нэужь, нысащ1эр щ1ашыжри, фызыжьхэр зыкъомырэ
къафэу, ефэ-ешхэу зэхэсхэщ.
Нысэр дышасэ яшэжа нэужьк1э 1эмал имы1эу псэлъапщ1э
къыхуэзыхьауэ хъуам, - хамэми, благъэмии, - 1ыхьэ зэрыз
къыхуихьын хуещ. Абы зэрэджэ псэлъапщ1э 1ыхьащ.
Adıge Şenxabze Gazetesi. 1990.
Гъущ1апщэ бабуху
Къуэшырыкъуей (кенжэ). Къабэрдей
|