|
Psıne Dergisi No:2–2008
Utıj Boris
«Oaşhamaxua» Dergisi'nin baş redaktörü
Çeviri:
Atalık Rafet
kafkasfederasyonu.org
Psıne Dergisi'nin, bu yazıyı
hazırladığı günlerde Utıj Boris yaşıyordu...
Artık aramızda değil... (15 Ekim 1940 – 28 Ekim 2008)
Dergimizin jübilesine bağlı olarak
birileriyle konuşurken, bazen şaka olarak şöyle söylüyorum:
“Dergimizin yaşı benim, benim yaşımda dergimizin olsa ne
iyi olurdu”. Boris, Psıne Dergisi’yle bu söyleşiyi
yaptığında 67 yaşında ve yaşıyordu.
Uzun yaş dergi için iyi bir durum sayılır
ancak, uzun yaş insan için pekte iyi sayılmaz. Adıge
edebiyatının ocak başı diyebileceğimiz Oaşhamaxua(Iуащхьэмахуэ)
Dergisi ilk basıldığı günden bu güne kadar 50 yıl geçti.
Dergimizin ilk sayısı 1958 yılının Ocak-Şubat aylarında
piyasaya çıktı. Hiç aralık vermeden basımına devam ederek,
her sayısını okuyucularıyla buluşturdu. O günden bu güne
kadar basılmış olan dergimizin sayıları arşivimizde mevcut
olup onları titizlikle saklıyoruz. Onlar edebiyatımızın
geliştiğini gösteren belgeler olarak ta çok değerlidir.
Derginiz bu günlere nasıl geldi?
Şüphesiz ilk başlayacağımız yer ilk
çıkardığımız almanaklar olsa gerek.
1930–1940’lı yıllarda Karuvuşe
(Къаруущ1э-yeni güç), Makışe (Макъыщ1э-yeni ses) isimleri
ile almanaklar çıkartmaya başladık. O çıkarttığımız
almanaklardan tahmin ediyorum bizim arşivlerimizde
bulunanlardan başka hiç kimsede yoktur. Vatanımızda cereyan
eden savaşların sonunda herkesin başının derdinde olduğu,
bir çok sıkıntıların içinde bulunduğumuz 1945’li yıllarda
Kabardey adındaki almanağın ilk sayısı çıktı. Bizden yaşlı
olan yazarlarımız 1958 yıllarına kadar bu almanak üzerinde
çalıştılar. Savaşlarda da büyük yararlıklar gösteren örnek
alınacak kişiliği olan büyük şair Kuaş Betal hepsinden çok
emek verdi. Zamanla gelişen edebiyatımızın bulunduğu yerlere
bakarak çıkarttığımız almanağın küçük olduğunun farkında
idik.
Sonunda yazarlarımızın hepsinin de arzu
ettiği değişikleri yapmak ancak 1958 yılında nasip oldu.
Artık 1958 yılından itibaren Oaşhamaxua(IУащхьэмахуэ) adında
hacmi geniş bir dergi olarak çıkmaya başladı. Oaşhamaxa
Dergisi’nin ilk baş redaktörü ACCP’nin değerli yazarı
Şomaxua Amırhan’dır. Amırhan’dan sonra Şocentsuk Adem,
Thağazit Zubeyr, Karmokua Hamid, Şevlokua Petr derginin baş
redaktörlüğünü yaptılar. Bu değerli yazarlarımızın çalıştığı
dönemlerde dergi devamlı geliştirilerek, yenilenerek
sayılarının çıkartılmasına devam edildi. Derginin
redaksiyonunda belli zaman dilimlerinde ünlü yazar ve
şairlerden Sokur Musarbiy, Balkar Foset, Mısaçe Petr,
Ğubjokua Livan, Kuraşın Betal, Keşt Muhaz, Verezey Aflik ve
başkaları çalıştılar.
Oaşhamaxua dergisinin 50. yıl
kutlamalarından çekilmiş resimler. Utıj Boris ve yardımcısı
tebrikleri kabul ediyor.
Biz bu gün derginin redaksiyonunda
çalışanlar olarak, bizden öncekilerin yaptıkları iyi şeyleri
muhafaza ediyoruz. Bunu söylerken biz derginin gelişmesi
için çalışmıyoruz anlamı çıkmasın, tabiî ki hepimizin amacı
derginin içeriği ve tekniği bakımından daha iyilere daha
güzelliklere doğru götürmektir. Dergimizin basım teknikleri
gelişti kullandığımız kâğıtların kaliteleri arttı, hacmi
arttı bunlara bağlı olarak da okuyucu sayımızda arttı.
Bunlar bizim için sevindirici iyi şeylerdir. Birde şu konuya
açıklık getirmek istiyorum. Bir derginin görünüşü
kâğıtlarının parlaklığı basım güzelliği olması gereken
şeyler olmakla beraber, esas derginin değeri, içeriği,
yazılarının durumu ve günün koşullarına göre okuyucularına
hitap edebilme özelliğinden gelmelidir.
Edebiyatımızın ve Oaşhamaxua
dergimizin ele alarak, okuyucularını aydınlatması için
üzerinde çalışıp kafa yoracağı konular çok. Bu gün Oşhamaxua
Dergisi çalışanları olarak gönül rahatlığı ile şunu
söyleyebiliriz: dergi için istediğimiz her şeyi yapabildik
diyemez isek de, ömrünün binyıllarca uzun olması için
dileklerde bulunduğumuz Oaşhamaxua dergimizi geçtiğimiz
yılların kötü şartlarının içinden bir aksaklığa uğramadan
geliştirerek bu günlere getirebildik. Hiç şüphe yok ki
günümüzün gelişen yeni şartları içinde durmadan gelişerek
daha iyi bir duruma geleceğine inanıyoruz. Bizden sonra
gelen kuşaklar daha ilerilere götüreceklerdir. Tham jia.
Oaşhamaxua dergisinin 50. yıl
kutlamalarında çekilen resimlerden.
|
