|
КЪЭХУТАПХЪЭ ЛЭЖЬЫГЪЭ
Зыфlэгъувауэ Адыгэбзэ зэгъэщlэн -- егъэщlэн
PROJE ÇALIŞMASI
YAPILANDIRICI ADIGE DİLİ ÖĞRENİMİ--
ÖĞRETİMİ
Зэгъэщlэн егъэщlэныр
зэрырикlунур
1--
Зытелэжьыхьыпхъэм хьэзыр ехъулlэн.
2 -- Зытелэжьыхьыпхъэр гурыlуэгъуэ
ещlэкlын.
3 -- Тхыгъэм еджэурэ зэгъэщlэн.
4 -- Уи гурылъхэр къэlуэтэн.
5 -- Къыхэдгурlукlахэм
хэплъэжын.
6 -- Гурыlуэгъуэ хъуарэ мыхъуарэ гъэунэхун.
Öğrenim öğretim süreci
1-- Üzerinde çalışılacak konuya
hazırlanmak
2 -- Üzerinde çalışılacak konuyu
anlaşılır kılmak
3 -- Metni okuyarak öğrenmek
4 -- Düşüncelerini açıklamak
5 -- Kazanımları gözden geçirmek
6 -- Amaca ulaşılıp ulaşılmadığının
değerlendirilmesi.
Мы зигугъу тщlахэм лъэlэсын щхьэк!э
1 -- Тхыгъэм еджэн.
2 -- Тхыгъэр тхын.
3 -- Еджэм щlэдэlукlын.
4 -- Узэджар къэупсэлъыжын.
5 -- Зэджапхъэм хуэунэтlауэ
нэрылъагъу гуэрхэр утуку къилъхьэн.
Süreci gerçekleştirmek için
1-- Metni okumak
3 -- Okuyanı dinlemek
4 -- Okuduğunu anlatmak
5 -- Metne uygun görseller ortaya
koymak.
Ди Унагъуэр, Ди Уэрамыр, Ди Хьэблэр
Ди унагъуэр дывгъэцlыху.
Унагъуэм исхэм япэ лъандэрэ трагъэха
сурэтхэр зэвгъэзахуэурэ гурыфlыгъуэ
хэплъэгъуэхэр зыхэфлъхьэ.
Фи унэ куомпитур ( щlэныгъэ
гъэлъагъуэ
)
щlэту
щытмэ
aбыи
фи
унагъуэм щlэсхэм я сурэтхэр дахэурэ щызхэфлъхьэ.
Фи унагъуэм исхэм я цlэхэр
къифтхыкl.
Фи унэгъуэцlэр
а
кифтхыкlахэм пывгъэувэ.
Фы сабийгъуэм фтраха сурэтхэм феплъыж.
Фи анэ фи адэр
къызэрфхущытахэр фигу къэвгъэкlыжи
къэфlуэтэж.
Си Нанэ Дахэ
Ди псыхъуэ сыщlэдэlукlмэ
Уи макъыр къызэхызохыр.
Щlыгу бэрабэм и пщlащэр
Уэр щхьэкlэ къызоlущащэ.
Си нанау си нанэ дахэ
Дунейри схубогъэдахэ
Насыпыр уэ къызэптащ
Дунейри уэ схухэпхащ.
Гущlэгъуыныгъэ уэ пхэлъым
Цlыхуыгъэм сыхуеузэнщlыр
Дэхагъэу уэ уигум илъым
Дунейри къегъэщlэращlэ
Вагъуэхэм ухызолъагъуэ
Ди губгъуэм сэ узолъагъуэ
Уи жьауэ сыщlэт зэпыту
Уи наlэ къыстыбогъэтыр.
Дэжьу
Хьойра хьойра хьорира
Хьойра хьойра хьорира си нанэ дахэ
Си нанэ си нанэ си нанэ си нанэ
Си нанэ дахэ.
Мы усэр гукlэ зэгъэщlапхъэщ.
Уэрэду и жыlэкlэри
зэвгъащlэ.
Зырыз зырызу, гуп гупууи къыжыфlэ.
Фыщыцlыкlум
фи анэм сытхэр къывжиlэурэ
фигъэудыlуами
фигу къэвгъэкlыж
Сэ си нанэ сигъэгуфlэн
щхьэкlэ
къызжи!эу щытар нывжесlэжынщ.
Пхъащхьэ мыщхьэр мэщащэ.
Щауэ цlыкlухэр
мэщыпэ.
lэкlэпыlэр
къыщанэ.
Дадэ макlуэри мэшынэ
Си щlалэр макlуэри
къехьыжыр.
Сэ си нанэ мыр къызжиlэти
сигъэгуфlэт.
Фэри къывжаlахэр
фигу къэвгъэкlыж.
Мы усэ дахэми фыкъеджэ.
Ухъу Цlыху Щхьэпэ
Лэу пщlыркъэ, си щlалэ
нагъуэ,
Данагъуэр уэ къошэкlащ.
Уи гущэр щабэщ, тыншыгъуэщ,
Мазэгъуэ жэщри мамырщ.
Мазэщlэу ухызолъагъуэр
Къэдабэ щхьэнтэу пщlэдзам.
Пщыхьэщхьэ мазэм и нурым
Ди
lуащхьэмахуэ полыд.
Лэу пщlыркъэ, си щlалэ
нагъуэ,
Уэ насып вагъуэу уолыд.
Жэманшэрыкъыр пхузопlыр,
Уэ цlыху щхьэхуиту укъохъу.
Лэу пщlыркъэ си щlалэ
нагъуэ,
Андемыркъану къытхуэхъу.
Ди инжыдж цlыкlум
и макъым
Мамыру къуажэр дожей.
Лэу щlыи си щlалэ
нагъуэ,
Пщlыхь
lэфlхэр
плъагъуурэ жей.
Ухъу гъащlэ мамырым хуэщхьэпэ,
Лъэпкъ хабзэ- нэмысым хуэпэж.
Лlыгъэр цlыхугъэр
зи плъапlэ
Зи лъэкlыныгъэр зыщlэт.
Хьэкъун Исуф
Цlыхухэр я закъуэу псэукъым. Цlыхухэр я закъуэу щlэмыпсэум
фыщlэгупсысыкl.
Цlыхумрэ Цlуху
зыхэтхэмрэ
Тхыгъэм и щхьэфlэщыгъэцlэр -- Цlыхухэр
Зэрызыхэт Хабзэхэр
Тхыгъэм и лlэужьыгъуэр -- Щlэныгъэ
тхыгъэ.
Зытепсэлъыхъыр -- Хабзэу убзыхуахэр
Зэрытелэжьыпхъэ гъуэгуанэхэр --
Гупсысэхэр утыку илъхьэн
Упщlэхэр къэгъувын джеуап зэгъэпэщыжын.
Цlыхухэм я к!элъыплъын, Дэплъагъухэр къэ!уэтэжын.
Жьэрыlуатэу къэупсэлъын.
lэмэпсымэ лlэужьыгъуэхэр -- Хэзгъэгъуазэ гъуэгу гъэлъагъуэхэр
lэщlагъэ
тхуэхъупхъэхэр -- Адыгэбзэр гурыlуэгъуэу къэупсэлъын
-- Цlыхухэр зэпсалъэурэ зэрзыгурыlуэр нахуэ къэщlын.
İnsan ve toplum
Metnin başlığı-- Toplum kuralları
Metin türü ------ Bilgilendirici metin
İçerik ------------- Görgü kuralları
Çalışma yöntemleri: Düşünceleri ortaya
koymak
Soru ve cevaplar oluşturmak
Gözlemlemek ve gözlem sonuçlarını
anlatma
Anlatım.
Araç ve gereçler : Uyarı levhaları
Kazanımımız olacak beceriler :
Adıgeceyi doğru ve etkili konuşmak
İnsanların konuşarak iletişim
kurduklarının farkına varmak.
Цlыхухэр Зэрызыхэт Хабзэхэр
Сэ сыщlалэ цlыкlущ,
нэмыщl
цlыхухэм
я гъусэу сащыдэпсэукlэ
зы хабзэм
сытетын зэрыхуейри сощlэ.
Ди унэм си анэм си адэм си къуэшым
зыхэтлъхьапхъэу хабзэхэр дызэри!эр
сощlэ.Сэ пщэдджыжьым жьыlуэу сыкъотэджри еджапlэм сокlуэ.
Нэмыщl цlыхухэм
пщlэ
яхузощl.
Щlэхуу
нэмыщl
цlыхухэм
сащlэдэlукlкъым.
Сэ къызэпсалъэхэм я псалъэр зыпызупщlкъым,
я псэлъэн яуха иужь сопсалъэ.
Нэхъыжьхэм къызжаlэхэм сакъу содаlуэ. Абыхэм сэр нэхърэ нэхъ куэд я нэгу
щlэкlащ.
Нэмыщlхэм
я тхылъ я тхылъылъэхэм ямыщlэу
сахэплъэкъым.
я
lэмэпсымэхэр зесхьэкъым.
Си пэщыр къэбзэ лъабзэу, узэдауэ
зытызоlыгъэ.
Си адэм си анэм унэр
щыгъэкъабзэкlэ садоlэпыкъу.
Си анэм имыщlэу
телефонымкlэ
сыпсалъэкъым.
Щхьэусыгъуэ имыlэу ауэлъауэ сщlыкъым. Унэм топ сыщыджэгукъым.
Радйо телевизйоным
я макъхэр ину
lусхыу
ди гъунэгъу жэрэгъухэм
ящхьэр сыудэгукъым.
Синемам тиятром сыкlуэм
сагъэлъэгъуа щlыпlэм
сотlыс.
Гъэлъагъуэр
щекlуэкlым
сышхэу сыпсалъэу сызбгъэдэсхэм ягу згъэбампlэкъым.
Гъуэгухэм къыщыщыскlухькlэ
сlыгъ
зыгуэрхэр уэрамхэм дэздзэу
згъэуфlейкъым. Къэкlыгъэхэм
емкlун
зыгуэрхэр есщlылlэкъым.
Абыхэми псэ
зраlутыр сощlэ.
Ди уэрамыр псоми я уэраму зэрыщытыр
сощlэ.
Псоми сэр хуэдэу
уэрамхэр ди щlыгур къэбзэлъабзэу зытыраlыгъэным
хуэсакъыну согугъэ.
Toplum Kuralları
Ben küçük bir çocuğum, diğer
insanlarla bir arada yaşarken bazı kurallara uymam
gerektiğini biliyorum
Diğer insanlara saygı
gösteriyorum.Gizlice başkaların konuşmalarını
dinlemem.Benimle konuşanların sözlerini kesmiyorum,
konuşmaları bitince konuşuyorum. Büyüklerimi dikkatli
dinliyorum. Onlar benden daha deneyimli. Başkaların kitap ve
çantalarına izinsiz bakmıyorum, eşyalarını
Kullanmıyorum. Odamı temiz ve düzenli
tutuyorum. Annem babam evi temizlerlerken onlara yardım
ediyorum. Annemden habersiz telefoda konuşmuyorum Lüzumsuz
yere gürültü yapmıyorum. Evde top oynamıyorum. Radyo
televizyonun sesini fazla açıp komşuları rahatsız etmiyorum
Sinemaya tiyatroya gidersem gösterilen yere oturuyorum.
Gösteri süresince birşeyler yiyerek, konuşarak
çevremdekileri rahatsız etmiyorum
Sokaklarda dolaşırken elimdeki şeyleri
sokağa atıp kirletmiyorum Sokağımızın herkesin olduğunu
biliyorum. Herkesin benim gibi sokakları çevreyi temiz
tutmaya özen göstereceklerine inanıyorum.
---------------------------------------------------------------------
Сэ Мазэ Дэслъэгъуахэр.
Maze ile ilgili gözlemlerim.
И пэщыбжэм инышхуэу тхылъымпlэм
тхыгъэ инышхуэкlэ
тритхауэ къыпилъащ.
Odasının kapısına büyükçe bir kağıda
büyükçe yazı ile yazıp astığı.
БЖЭМ ФЫКЪЫТЕМЫУlЭУ ФЫКЪЫЩlЭМЫХЬЭ.
KAPIYI ÇALMADAN GİRMEYİN
И пэщыми мыр пилъауэ пылъу слъэгъущ.
Odasına bunu astığını asılı olarak
gördüm.
СЭ ХУИТ СЫМЫЩlАР СИ
lМЭПСЫМЭХЭМ
ИРЕМlУСЭ
BENDEN İZİNSİZ KİMSE EŞYALARIMA
ELLEMESİN
ЩЭХУУ УЗЭРЫПСАЛЪЭМ ЩХЬЭКlЭ
ФlЫЩlЭ
ПХУЗОЩl
SESSİZ KONUŞTUĞUNUZ İÇİN SİZİ DEĞERLİ
ADDEDİYORUM
-----------------------------------------------------------------------
-- Фэри фи унэм фыритетыну щывубзыхуа
хабзэхэр къэфlуатэ.
-- Хабзэ , щlыхъ псалъэхэм сыт къигъэлъагъуэми зэвгъащlэ.
-- Мы тхыгъэм фымыщlэу
хэт псалъэхэр къыхэфтхыкl.
-- Зыгуэр къыщеджэкlэ
фыщlэдэlукl.
Гурыхуэу фыкъеджэ.
-- Зытетыпхъэ хабзэ къигъэлъагъуэу
гъуэгу гъэлъагъуэу фщlэхэр
къэфlуатэ.
Къэвгъэлъагъуэ.
-- Мы тхыгъэм хэт щlалэ
цlыкlур
дахуэдэу къыфщыхъуами къэфlуатэ?
--- Siz de evinizde uymak için
belirlediğiniz kuralları anlatın
--- Kural ve saygı sözcüklerinin
anlamını öğrenin
--- Bu metinde anlamını bilmediğiniz
sözcükleri çıkarıp yazın
--- Birisi okurken dikkatli dinleyin.
Anlaşılır şekilde okuyun
--- Uyulması gereken kuralları
belirten bildiğiniz uyarı levhalarını söyleyin
Gösterin
--- Bu metindeki çocuk sizce nasıl bir
çocuktur?
|
