Konum, yer, duruş bildiren sesler ve bu seslerin oluşturdukları sözcüklere bakalım.

ХЭ -- Çoğul olan bir şeyi gösterdiğini zaten biliyoruz. Bir çokluğun içine girme çıkma

 И -- Bir kabın veya çevirmenin içine girme çıkma şeklinde sözcük oluşturur.

 c -- Oturan varlık gösterir.

 т -- Ayakta duran varlık gösterir.

 лъ -- Yatan veya yatay veya cansız varlık konumu gösterir.

 п -- Uç veya uçta duran varlık gösterir.

 лъ nin т olması uçmaktır veya hızla ayağa kalkmaktır.

 бгъэ бгъу yanları anlatır.

 д -- Sağlam bir yeri veya iki şeyin arasında sağlam yerde olmayı anlatır.

 щl -- içini evin içi gibi şeyleri anlatır.

 Bu dilde altta yanda veya herhangi bir yerde ve oturur, durur, yatar

 şeklindeki duruş vaziyeti de söz konusu edilmek durumundadır.

 ит -- bir şeyin içinde ve ayakta

 ис -- bir şeyin içinde oturur durumda

 илъ -- bir şeyin içinde yatar konumda veya cansız varlık olarak

 хэт -- bir çokluğun içinde ayakta durarak

 хэс -- bir çokluğun içinde oturarak

 хэлъ -- bir çokluğun içinde yatarak veya cansız varlık olarak.

 тет -- üstte ve ayakta

 тес -- üstte ve oturur konumda

 телъ -- üstte yatay konumda veya cansız varlık olarak

 щlэт -- üstü kapalı bir yerde ayakta

 щlэс -- üstü kapalı yerde oturur konumda

 щlэлъ -- üstü kapalı yerde yatay veya cansız varlık olarak

 бгъэдэт -- yanında koyun koyuna gibi ayakta

 бгъэдэлъ -- yanında koyun koyuna gibi yatay veya cansız varlık olarak

 бгъэдэс -- yanında koyun koyuna gibi oturur konumda

 бгъурыт -- yanında ayakta

 бгъурыс -- yanında oturur konumda

 бгъурылъ -- yanında yatay konumda veya cansız varlık olarak

 кlэщlэт -- yanında himayesinde gibi ayakta

 кlэщlэс -- yanında himayesinde gibi oturarak

 кlэщlэлъ -- yanında himayesinde gibi yatay veya cansız varlık olarak

 пыт -- ucunda dik veya canlı diri ayakta

 пыс -- ucunda tünemiş konumda

 пылъ -- ucunda asılı konumda

  гуэт -- diğer yarısı gibi ayakta

 гуэлъ -- diğer yarısı gibi yatay

 гуэс -- diğer yarısı gibi oturur konumda

 фlэт -- ucunda takılı olarak dik kunumda

 фlэс -- ucunda takılı olarak oturur konumda

 фlэлъ -- ucunda asılı olarak takılı veya cansız varlık olarak

 кlуэцlыс -- katlamalı bir şeyin içinde oturur konumda

 кlуэцlылъ -- katlamalı bir şey içinde yatay veya cansız varlık olarak

 кlуэцlыт -- katlamalı kapalı bir şey içinde ayakta durur konumda

 Мазэ дэнэ щыlэ? -- Maze nerede?

 Мэктэбым и хадэм итщ. -- Okulun bahçesinde duruyor.

 Динэ дэнэ щыlэ? -- Dine nerede?

 И ныбжьэгъухэм яхэтщ. -- Arkadaşlarının arasında duruyor.

 Быцэ дэнэ щыlэ? -- Bıtse nerede?

 Уэрамым дэтщ. -- Sokakta. (sokak arasında duruyor.)

 Пагуэ дэнэ щыlэ? -- Pague nerede?

 Унащхьэм тетщ. -- Damın üstünde duruyor.

 Танэр дэнэ щыlэ? -- Dana nerede?

 Пщlантlэм дэтщ. -- Avluda duruyor.

 Зафер дэнэ щы!э? -- Zafer nerede?

 Жыгым бгъурытщ. -- Ağacın yanında duruyor.

 Зафер, дыгъуасэ дэнэ ущыlа? -- Zafer , dün neredeydin?

 Хасэм сыщlэтащ. -- Dernekteydim.

 Пщэдей дэнэ ущыlэну? -- Yarın nerede olacaksın?

 Ди щэхуапlэм сыщlэтынущ. -- Alışveriş yerimizde olacağım.

 Бжэмышххэр дэнэ щыlэ? -- Kaşıklar nerede?

 Ахэр lэнэм телъщ. -- Onlar masanın üzerinde.

 Псыфалъэр дэнэ щыlэ? -- Su kabı (bardak) nerede?

 Дапхъэм дэлъщ. -- Raf arasında.

 Мазэ и гуащэхэр дэнэ щыlэ? -- Maze nin bebekleri nerede?

 Пхъуантэм дэлъщ. -- Sandıkta.(duruıyor)

 Мазэ махуэ къэс и пэщыр зрегъэзахуэ.

 --------------------------------------- Maze her gün odasını düzeltiyor.

 И щlагъщlэлъхэр зыкlуцlелъхьэри пхъуантэм делъхьэ.

 --------------------------- İç çamaşırlarını katlayarak sandığına koyuyor.

 И щыгъынхэр щыгъын дэлъхьэпlэм дахэурэ делъхьэ.

 ------------------------------- Elbiselerini elbise dolabına güzelce koyuyor.

  И тхылъхэр зыригъэзахуэурэ тхылъылъэм ирелъхьэ.

 -------------------------------------- Kitaplarını düzelterek çantasına koyuyor.

 Шхэlэнхэри зригъэзахуэурэ ипlэ ирелъхьэж.

 -------------------------------- Yorganlarını da düzelterek erine yerleştiriyor.

 Ар сытым хуэдэу зэгъэпэщауэ хъыджэбз цlыкlу.

 ---------------------------------------- O ne kadar düzenli küçük bir kız.

 Шхэгъуэ къэс идзэхэр иелъэщl.

 ------------------------------------- Her yemek vaktinde dişlerini fırçalıyor.

 Имыщlэ зыгуэрхэри и адэм еупщlурэ зрегъащlэ.

 ----------------------------- Bilmediği şeyleri de babasına sorup öğreniyor.

 lэнэм дахэу бгъэдотlысхьэри и ныбэр из хъуху машхэ.

 ------------------------------- Sofraya güzelce oturup karnını doyuruyor.

 lэнэр къыщагъэувым , щы!уахыжым и анэм доlэпыкъу.

 --------------- Sofrayı kurarlarken kaldırırlarken annesine yardım ediyor.

 Бжэмышххэр бжэмышхылъэм кърехри lэнэм къытрелъхьэ.

 -------------------------------- Kaşıkları kaşıklıktan alıp sofraya koyuyor.

  Хьэ -- Seslerde belirtilmiş konuma gelmek getirmek anlamları katar.

 тlыс --- otur

 тетlысхьэ -- belirtilen şeyin üzerine kendini oturur konuma getir.

 щlэтlысхьэ -- altına otur

 бгъэдэтlысхьэ -- yanına otur

 телъхьэ -- üzerine koy

 щlэлъхьэ -- altına koy

 бгъэдэлъхьэ -- yanına koy

 бжьыхэлъхьэ -- tasma veya takı olarak tak

 яхэхьэ -- çoğulun içine gir

 ихьэ -- bir şeyin içine gir

 дэхьэ -- bir çevirme veya iki şey arasına gir

 техьэ -- üzerine var

 лъхьэ -- cansız bir varlığı belirtilen konuma getir

 lуантlэ -- vidala gibi döndür

 телъхьэ -- üzerine koy

 щlэлъхьэ -- altına koy

 пылъхьэ -- ucuna koy

 гуэлъхьэ -- diğer yarısı şeklinde yanına koy

 теlуантlэ -- üzerine vidala

 фlэlуантlэ -- ucuna vidala

 щlэlуантlэ -- altına vidala

 Гупсэ мыlэрысэхэр тепщэчым ирилъхьэри lэнэм къытрилъхьащ.

 --------- Gupse elmaları tabağın içine koyup masanın üzerine koydu.

 Нэжан псыгуэнцlыкlум изу псы ирикlэри lэнэм бгъэдилъхьащ.

 ---------------- Nejan sürahinin içini su doldurup masanın yanına koydu.

 Щlэкхъуалъэм илъ щlакхъуэхэр lэнэм къыкlэщlилъхьащ.

 ---------------------- Ekmekliğin içindeki ekmekleri masanın yanına koydu.

 Шыпсхэр шынакъхэм кърикlэжри пlастэ бзыгъэхэр къыгуилъхьэжащ.

 ------------------------ Şıps leri tabaklara döküp dilim p'astaları yanına koydu.

 Бжьыныху хъумэбжьымэ дахэхэр къызкlэриху лы гъэвахэри и щlыlум

 къытрилъхьэжащ.

 ------------ Güzel sarmısak sosu kokan haşlanmış etleri de üzerine koydu.

 Пастэрэ шыпсрэ сшхынщ жызыlэр феблагъэ.

 -------------------------------------------- P'aste şıps yerim diyenler buyursunlar.

Сыхэхьащ- bir çoğulun içine girdim- сахэхьащ - onların arasına girdim

 ухэхьащ. ------------------------- girdin уахэхьащ ------------------ girdin

 хэхьащ -------------------------- girdi яхэхьащ --------------------- girdi

 дыхэхьащ ----------------------- girdik дахэхьащ ------------------- girdik

 фыхэхьащ --------------------- girdiniz фахэхьащ ------------------- girdiniz

 хэхьахэщ. ---------------------- girdiler яхэхьахэщ ----------------- girdiler.

 хьын --- taşınan bir şeyi götürmek хэ ile olursa çoğulun içine götürmek.

 хэсхьащ bir çokluğun içine bir şeyi götürdüm.

 хэпхьащ --------------------------------- götürdün.

 хихьащ ----------------------------------- götürdü.

 хэтхьащ ---------------------------------- götürdük .

 хэфхьащ ----------------------------------- götürdünüz.

 хахьащ ------------------------------------- götürdüler.

 яхэсхьащ onların arasına bir şeyi götürdüm.

 яхэпхьащ -------------------------------- götürdün.

яхихьащ ---------------------------------- götürdü.

 Яхэтхьащ -------------------------------- götürdük.

 яхэфхьащ ------------------------------- götürdünüz

хахьахэщ ------------------------------- götürdüler.

яхэсхьэнщ. Onların arasına ( bir şeyi) götürürüm.

яхэсхьэн? ---------------------------------- götüreyim mi?

 яхэсхьа? ------------------------------------ götürdüm mü?

яхэсхьэнут. -------------------------------- götürecektim.

яхэсхьэнут? ------------------------------- götürecek miydim?

 яхэсхьэнт. ---------------------------------- götürürdüm.

 шэн -- beraberinde götürmek.Bir çoğulun içine veya onların içine beraberinde götürmek.

 Farklı zaman ve durum örneklerini ayırt etmeğe çalışabilirsiniz.

 хызошэ хэсшэрэ? хэсшэкъым яхэсшэнущ яхэсшэн?

 хыбошэ хэпшэрэ? хэпшэкъым яхэпшэнущ яхэпшэнкъэ?

 хешэ хишэрэ? хишэкъым яхишэнущ яхишэнкъым

 хыдошэ хэтшэрэ? хэтшэкъым яхэтшэнущ яхэтшэнщ

 хывошэ хэфшэрэ? хэфшэкъым яхэфшэнущ яхэфшэ

 хашэ хашэрэ? хашэкъым хашэнухэщ хашэнхэт

 Махуэр дахэщ. ---- Gün güzeldir.

 Бзухэм уэфэгум къыщалъэтыхь.-- Kuşlar gökyüzünde uçuşuyorlar.

 Еджакlуэхэр я пэщым щlэсхэщ. --Öğrenciler sınıflarında oturuyorlar.

 Зы щlалэ пщlантlэм дэтщ. -- Bir çocuk bahçede duruyor.

 Бзу абгъуэр унащхьэм тетщ. -- Kuş yuvası damın üstünde duruyor.

 Ботэ и ныбжьэгъухэм яхэтщ. -- Bote arkadaşlarının arasında.

 Егъэджакlуэр пхъэщыкъум бгъэдэтщ. -- Öğretmen tahtanın yanında.

 Пхъэщыкъум усэ третхэ. ----- Tahtaya şiir yazıyor.

 Цlыкlухэми я дэфтэрхэм иратхэж. --- Çocuklar da defterlerine yazıyorlar.

 Bir şeyin içine yazmak; и – Bir şeyin içini ifade eder.

 Bir şeyin içerisine

 Yazıyorum.-Yazıyor muyum?- Yazmıyorum.-Yazdım.—Yazdım mı?

 изотхэ ----- истхэрэ? ------- истхэкъым ------ истхащ ------- истха?

 иботхэ ----- иптхэрэ? ------- иптхэкъым ------ иптхащ ------ иптха?

 иретхэ ----- иритхэрэ? ----- иритхэкъым ----- иритхащ ---- иритха?

 идотхэ ----- иттхэрэ? ------- иттхэкъым ------- иттхащ ------ иттха?

 ивотхэ ------ ифтхэрэ? ----- ифтхэкъым ------- ифтхащ ---- ифтха?

 иратхэ ------ иратхэрэ? ---- иратхэкъым ------ иратхащ --- иратха?

 Yazmadım.—Yazacağım—Yazacak mıyım?- Yazmıştım.—Yazacaktım.

 Истхакъым --- истхэнущ ---- истхэну? ------- истхат ------ истхэнут

 Иптхакъым --- иптхэнущ ---- иптхэну? ------- иптхат ----- иптхэнут

 иритхакъым -- иритхэнущ -- иритхэну? ----- иритхат ---- иритхэнут

 иттхакъым ---- иттхэнущ ---- иттхэну? ------- иттхат ------ иттхэнут

 ифтхакъым --- ифтхэнущ --- ифтхэну? ------ ифтхат ----- ифтхэнут

 иратхакъым -- иратхэнущ -- иратхэну? ----- иратхат ----- иратхэнут

 Bir şeyin üzerine yazmak; т – Bir şeyin üzerini ifade eder.

 Тызотхэ ---- тестхэрэ? ---- тестхэкъым ---- тестхащ --- тестха?

 тыботхэ ---- тептхэрэ? ---- тептхэкъым ---- тептхащ --- тептха?

 третхэ ------ тритхэрэ? ---- тритхэкъым ---- тритхащ --- тритха?

 Тыдотхэ ---- теттхэрэ? ---- теттхэкъым ---- теттхащ --- теттха?

 тывотхэ ---- тефтхэрэ? ---- тефтхэкъым --- тефтхащ -- тефтха?

 тратхэ ------ тратхэрэ ? ---- тратхэкъым ---- тратхащ --- тратха?

 тестхакъым ---- тестхэнущ ----- тестхэну? тестхат

 тептхакъым ---- тептхэнущ -------- п -------?----------- п------.

 тритхакъым ---- тритхэнущ ------- ри ------?---------- ри------.

 теттхакъым ---- теттхэнущ ---------- т ------?------------ т-----.

 тефтхакъым --- тефтхэнущ ----------ф -----?----------- ф----.

 тратхакъым ---- тратхэнущ ---------ра ------?----------- ра-----.

 Bir şeyin altına yazmak; Щl – Bir şeyin altını ifade eder

 Bir şeyin altına

 Yazıyorum.- Yazıyor muyum?—Yazmıyorum—- Yazdım.—Yazdım mı?

 щlызотхэ ---- щlэстхэрэ? ---- щlэстхэкъым --- щlэстхащ --- щlэстха?

 щlыботхэ ---- щlэптхэрэ? ---- щlэптхэкъым --- щlэптхащ ------- п-----?

 щlетхэ -------- щlитхэрэ? ----- щlитхэкъым ----- щlитхащ -------- и -----?

 щlыдотхэ ---- щlэттхэрэ? ---- щlэттхэкъым ---- щlэттхащ ------- т -----?

 щlывотхэ ---- щl